Koronavirüs sürecinde işletmeler kapanıyor mu?

Koronavirüs sürecinde işletmeler kapanıyor mu?

Koronavirüs sürecinin ekonomik etkileri anlamında üzerinde durulan en önemli iki konu istihdamın ve işletmelerin sürdürülebilirliğidir.

Bu kapsamda bugüne kadarki tedbir paketleri kapsamında devletimiz tarafından istihdamın muhafazasına ve işletmelerin finansal yönden desteklenmesine yönelik; kısa çalışma ödeneği, ücretsiz izine ayrılanlara ücret ödenmesi, vergi/sgk ve kredi ertelemeleri, işe devam, bireysel temel ihtiyaç kredileri gibi önemli destekler sağlanmaktadır.

Peki bu tedbirlerin devam ettiği süreçte işletmeler kapanıyor mu? Bu konudaki veriler ne gösteriyor? Bu sorulara cevap verebilmek için birkaç resmi istatistiği sizlerle paylaşalım ve sonucu buna göre yorumlayalım.

Ülkemizde işletmelerin sicil kayıtları, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi ve Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Gazetesinde ilan edilmektedir.

Bu veriler çerçevesinde; öncelikle Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) tarafından açıklanan işletme kuruluş ve kapanış istatistiklerini, daha sonra ise Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) açıkladığı vergi mükellef sayılarını inceleyelim.

1. TOBB işletme kuruluş ve kapanış istatistikleri

TOBB'un 17.04.2020'de açıkladığı kurulan/kapanan şirket istatistikleri aşağıda belirtilmiştir.

2019 ve 2020 Mart ayları ve üç aylık bazında bakıldığında şirket kuruluş ve kapanma sayıları bu şekildedir. TOBB'un yayımladığı verilerden kurulan ve kapanan işletmelerin sermayeleri, en çok açılan ve kapanan işletmelerin sektörleri ve bölgelerini de izlemek mümkündür.

2. TESK işletme tescil ve terkin istatistikleri

2007/12362 sayılı Bakanlar Kurulu Kararındaki ''esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177'nci maddesindeki limitleri aşmayanların esnaf ve sanatkâr sayılmaları ile esnaf ve sanatkâr siciline ve dolayısıyla esnaf ve sanatkarlar odalarına kaydedilmeleri'' hükümleri ile kimlerin esnaf ve sanatkar siciline kaydolacağı belirlenmiştir.

177. maddedeki limitler örneğin satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satanlar için yıllık alımlarının tutarı 280.000 TL veya satışları 390.000 TL'yi aşanlar şeklindedir.

TESK verilerine göre ülkemizde 31.03.2020 tarihi itibariyle 1.984.489 esnaf bulunmaktadır.

Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Gazetesinde yayımlanan ilanlara göre 2019 ve 2020 Ocak-Mart dönemi istatistikleri aşağıda belirtilmiştir.

3. GİB vergi mükellef sayıları

GİB tarafından yayımlanan son 6 aylık mükellef sayılarına ilişkin bilgiler aşağıda verilmiştir.

Sonuç olarak; TOBB tarafından yayımlanan 2019-2020 Ocak-Mart dönemi üç aylık veriler karşılaştırıldığında; şirket, kooperatif ve gerçek kişi ticari işletmeler tarafında kurulan ve kapanan işletme sayılarının arttığı fakat kurulan işletme artış oranının kapanandan daha fazla olduğu görülmektedir. TESK verilerinde; 2019-2020 Ocak-Mart dönemi üç aylık toplam veriler karşılaştırıldığında tescil sayılarının artış gösterdiği, terkin sayılarının ise azaldığı görülmektedir. Ayrıca son altı aylık veriler değerlendirildiğinde GİB'in faal mükellef sayılarıda artış göstermektedir.

Söz konusu verilerin önümüzdeki dönemlerde de izlenmesi, özellikle kurulan/kapanan işletme sayılarına ilişkin istatistiklerin bölge ve sektör düzeyinde değerlendirilmesi ve bu kapsamda strateji ve destekler geliştirilmesi önemli katkı sağlayacaktır.

 
 
Bu makale 473 kez okundu