İkramiyelerin ödenmemesi 'haklı fesih'e girer mi?

İkramiyelerin ödenmemesi 'haklı fesih'e girer mi?

Son dönemde bazı işverenlerin, çalışanların ikramiye ve prim uygulamalarını kaldırdığına yönelik çok sayıda şikayet gelmektedir.

Peki işverenler, çalışanların ikramiyelerinin ödemesini durdurabilir mi?

Veya, bu durum çalışanlar açısından haklı fesihe girer mi?

Öncelikle ikramiyenin tanımını ve İş Kanunu'ndaki yerini anlatmakta fayda var.

İşverenin, çalışanlarına doğum, evlilik ve performans gibi nedenlerle ücreti dışında belli bir zaman diliminde yaptığı ödemelere ikramiye denir.

İş Kanunu ve diğer mevzuatlar açısından değerlendirildiğinde ise, işverenin, çalışanlara ikramiye ödenmesi yönünde bir zorunluluk bulunmamaktadır.

İkramiye uygulamaları iş sözleşmelerinde tarafların karşılıklı anlaşmalarına dayalı olarak düzenlenmektedir. Böylesi bir durumda, ikramiye çalışanın yasal hakları arasında sayılmaktadır.

İşveren ikramiye uygulamasını kaldırabilir mi?İş mevzuatında açık bir hüküm bulunmamakla birlikte düzenli olarak ikramiye ödenen bir işyerinde, söz konusu ikramiye ödemeleri çalışanlar açısından yasal bir hak niteliğini kazanmaktadır. İkramiye uygulaması gerçekleştirilen bir işyerinde ikramiyelerin kaldırılması, iş sözleşmesi hükümleri veya çalışma şartlarında esaslı değişiklik yapılması anlamına gelecektir. Çalışma şartlarında esaslı değişiklik kapsamındaki düzenleme 4857 sayılı İş Kanunu, 22. madde ile yapılmaktadır.

4857 Sayılı İş Kanunu’nun 22. maddesinde, “işveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İşçi değişiklik önerisini bu süre içinde kabul etmezse, işveren değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine uymak suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. İşçi bu durumda 17 ila 21. madde hükümlerine göre dava açabilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İşçi sözleşmesini fesh edebilir mi?

İkramiyeler de 22. madde kapsamında değerlendirilmektedir. İkramiyelerin kaldırılması halinde de bu madde çerçevesinde işlem yapılmaktadır. Örneğin ikramiyeleri kaldırmak isteyen işveren, bu durumu yazılı olarak bildirmek ve işçinin onayını almakla yükümlüdür. İşçi tarafından 6 gün içinde kabul edilmeyen değişiklikler geçerlilik kazanamayacaktır. Böylesi bir durumda işveren değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya iş sözleşmesinin feshi için başka geçerli bir neden bulunduğunu belirtmek koşulu ile iş sözleşmesini fesih edebilecektir.

İş sözleşmesi çalışma şartlarında esaslı değişiklik sonucunda fesih edilen işçi, değişikliğin geçerli bir nedene dayanmadığı veya feshin neden belirtilmeksizin yapıldığı iddiasıyla feshin geçersizliği ve işe iade talebinde bulunabilmektedir. İşe iade hükümlerinden yararlanılabilmesi için; söz konusu işyerindeki çalışma süresinin en az 6 ay ve çalışan sayısının en az 30 olması, fesih bildiriminden itibaren bir ay içinde iş mahkemesine başvurulması gerekmektedir.

Özetle, iş mevzuatında ikramiye ödenmesi konusunda net bir hüküm bulunmamakla birlikte, ikramiyeler işçilerin diğer alacakları arasında gösterilmiştir. Dolaysıyla ikrameye ödemesinin kaldırılması da iş sözleşmesi hükümleri veya çalışma şartlarında esaslı değişiklik yapılması anlamına gelmektedir. Bu değişikliği kabul etmeyen çalışanların da kararı itiraz etme, dava açma veya haklı fesihe gitme hakkı bulunmaktadır.

 
 
Bu makale 1032 kez okundu