Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim


Torbadan İş Zam, Para çÇıktı

Memur Maaşlarına Enflasyon Farkı Zammı

Memura Ek Gösterge Müjdesi - Ek Göstergelerin Arttırılması Mecliste

Hükümetten 176 Bin Kamu Çalışanına Zam Toplantısı

Sendika Üyesi Memurlara Konut Müjdesi

Taşeron Sorunu Bitiyor
SGK Rehberi
SGK Rehberi
İşten çıkarmalar artarken haklarınızı biliyor musunuz?
SGK Rehberi

İşten çıkarmalar artarken haklarınızı biliyor musunuz? Untitled Document İşten çıkarmalar artarken haklarınızı biliyor musunuz?

Ekonomik kriz binlerce kişiyi işinden ederken çalışan kesimin neredeyse tamamı, işsiz kalma endişesi taşıyor. Kanunlar, çalışanlara ve işsiz kalanlara ciddi haklar tanıyor. Avukatlar, “Kriz işten çıkarılma bahanesi olamaz” diyor.

Global kriz tüm sektörleri etkisi altına alırken işveren, çareyi işçi çıkarmakta arıyor. Bu nedenle hemen her gün farklı sektörlerden yüzlerce kişinin işine son veriliyor. Şüphesiz bu rakamlar sadece istatistikleri oluşturmuyor. Yaşananlar sosyal ve ekonomik çöküşü de beraberinde getiriyor.

Küresel kriz nedeni ya da bahanesiyle Türkiye’de, ‘işten çıkarma’ oranlarında ciddi artış var. Otomotiv, tekstil, elektronik, inşaat sektörleri başı çekerken farklı işkollarından gelen haberler de hiç iç açıcı değil. Rakamlar da bu durumu ispatlar nitelikte. Son üç ayda işsizlik sigortasından faydalanmak için başvuranların sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 55 arttı. Ağustos–eylül– ekim aylarını kapsayan üç aylık dönemde, geçen yıl 56 bin 873 kişinin işsizlik maaşı almak için Türkiye İş Kurumu’na (İŞKUR) başvuruda bulunurken bu yılın aynı döneminde sayı, 88 bin 592’ye yükseldi.

Bu sayının her geçen gün artarak devam edeceği beklentisi ise çalışanların en büyük kabusu. “İşimi kaybedersem” korkusu yaşayan profesyonel kesim, son dönemde oldukça mutsuz. Ancak korkunun ecele faydası yok zira şu sıralar hemen her çalışan için ‘işsizlik korkusu’ hayatın gerçeği.

Bu nedenle uzmanlar, işinizi kaybetmeniz halinde ne gibi haklara sahip olduğunuzu şimdiden öğrenmekte yarar olduğunu düşünüyor. Çünkü hukukçular mevcut iş yasasına göre “ekonomik krizin işten çıkarma bahanesi olamayacağı” görüşünde. Bu nedenle uzmanların sözlerine dikkat etmekte fayda var…

Kriz etkisi ispatlanmalı
Malum şu sıralar işten çıkarmaların gerekçesi, ekonomik kriz. Ancak Avukat Mehmet Uçum, “Kriz işten çıkarmalar için tek başına geçerli bir neden değildir” diyor. Ekonomik krizin geçerli olabilmesi için öncelikle firmanın yer aldığı tüm sektörün, ardından da çalışılan firmanın krizden ciddi anlamda etkilenmesi gerektiğini vurguluyor.

İnsan kaynakları danışmanı Avukat Mehmet Cemil Özden de, “İşten çıkarılan çalışan, İş Kanunu’nun 20’nci maddesine dayanarak sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı iddiasıyla dava açabilir. İşten çıkarmanın geçerli bir sebebe dayandığını da işveren ispatlamak durumunda” diyor.

İsminin açıklanmasını istemeyen bir emekli hakim ve bilirkişi de bu noktaya vurgu yapıyor: “Ekonomik kriz nedeniyle işten çıkarılan bir çalışanın açacağı dava sonucunda, çıkarıldığı işyerinin belge ve kayıtları incelenir. Eğer şirket gerçekten bir darboğaza girdiyse, krizden etkilendiği kabul edilir. Aksi halde çalışana, işe iade davası açma hakkı doğar.”

Kısa çalışma ödeneği kullanılmıyor
Hukukçuların da belirttiği gibi ekonomik kriz nedeniyle işten çıkarılan bir çalışan, bir ay içinde işe iade davası açarak çalıştığı firmanın gerçek anlamda krizden etkilenip etkilenmediğinin araştırılmasını isteyebilir. Eğer firma üretimde bir durgunluk yaşadığını, siparişlerin büyük ölçüde azaldığını veya iptal edildiğini ve buna bağlı olarak da ödeme sıkıntısı içinde olduğunu ispatlayabilirse krizden somut olarak etkilendiğini öne sürebiliyor. Ancak her ne kadar krizden etkilense de işverenin, tensikat yoluna gitmesi son çare olarak düşünülmeli.

Mehmet Uçum, “İşverenler kısa çalışma ödeneği ya da ücretsiz izin gibi uygulamalardan sonra çıkarma yoluna başvurabilir. Bu da, çalışanların en azından bir süre daha işinden olmasını engeller” diyor. Henüz yeni bir uygulama olması nedeniyle çalışan ve işverenler tarafından yeterince bilinmeyen ‘kısa çalışma ödeneği’, genel ekonomik kriz gibi nedenlerle en az dört hafta, en fazla da üç ay süreyle işyerinin bir bölümünün ya da tamamının faaliyetini durdurması halinde kullanılabiliyor.

Bu süre zarfında ise çalışanlara işsizlik ödeneğinden belli oranlarda para ödenmeye devam ediliyor. Kısa çalışma ödeneğinin sona ermesi ise zorlayıcı sebebin ortadan kalkması ya da çalışanın işe girmesine bağlı. Ancak uygulamanın yeni olması ve yeterince bilinmemesi nedeniyle işveren ve çalışanların bu uygulamaya rağbet göstermediği biliniyor. Zaten Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik’in, “Şu ana kadar 'Ekonomik kriz ve zorunluluktan dolayı Kısa Çalışma Ödeneği'nden istifade etmek istiyoruz” diye müracaat eden işveren yok” sözü de, uygulamanın işler hale gelmediğinin bir göstergesi.

Tensikat son çare olmalı!
Ekonomik kriz nedeniyle tensikata gitmeden önce başvurulan bir diğer uygulama da ücretsiz izin. Uygulamada “ücretsiz izin” ya da “zorunlu tatil” olarak adlandırılan askıya alma halleri ancak çalışanın bu durumu kabul etmesiyle uygulanabiliyor. Ancak bir haftadan fazla süreyle işin durmasına yol açan zorlayıcı nedenler olması durumunda iş sözleşmesi askıya alınabiliyor. Hatta sözleşme, çalışan tarafından feshedilmediği sürece de askı halinde devam ediyor. Ancak Cemil Özden’in yorumu, “Ekonomik kriz ve benzeri hallerde iş sözleşmesi askıda olmaz, işverenin ücret ödeme borcu devam eder” şeklinde.

"İşe iadeden feragat edilemez"
İşten çıkarmalarda yaşanan bir diğer durum ise işveren ve çalışanın anlaşarak iş sözleşmesini karşılıklı feshetmesi. Avukat Uçum, işten çıkarılacak bir çalışanla anlaşma yoluna giden işverenin, çalışana “makul yarar” sağlamakla yükümlü olduğunu söylüyor. Yani zaten işten çıkaracağı bir çalışanla anlaşma yoluna giden işverenin, çalışana kıdem ve ihbar tazminatının haricinde maddi yarar sağlaması şart.

Örneğin çalışana iki ya da dört ay ilave maaş verilmişse ya da işsiz kaldığı süre içinde işsizlik ödeneğinden alacağı kadar para verilmişse, karşılıklı anlaşma geçerli hale geliyor. İşten çıkarılan bir çalışanın, “işe iade davasından feragat etme” gibi bir hakkı bulunmadığını da belirten Uçum ekliyor: “Çalışan çıkarılırken ‘İşe iade davası açmayacağım’ şeklinde bir anlaşmaya imza atsa dahi, bu geçersizdir. İşten çıkarılan bir çalışanın her daim işe iade davası açma hakkı vardır.”

Yasa, “İşsizlik sigortası kapsamındaki bir işyerinde çalışırken çalışma istek, yetenek, sağlık ve yeterliliğinde olmasına rağmen (kendi istek ve kusuru dışında) işini kaybeden sigortalı işsizler, işsizlik sigortasından faydalanabilir” diyor. Ancak işten çıkarılmadan önce çalıştığınız ve prim ödediğiniz gün sayısı, fondan faydalanabilmek için en kritik noktayı oluşturuyor. İşten çıkarılmadan önce 120 günü sürekli olmak üzere, son üç yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası priminin ödenmiş olması ve işten çıkış tarihinden itibaren 30 gün içinde Türkiye İş Kurumu’na şahsen başvurulması gerekiyor.

İşsizlik ödeneğinden faydalanma hakkı kazanan sigortalı bir işsizin alacağı aylık maaş ise şu şekilde hesaplanıyor: Önce işten ayrılmadan önceki son dört aylık kazancınızın günlük ortalaması bulunuyor. Ardından da bu ortalamanın yüzde kırkı alınarak, işsizlik ödeneği alacağınız gün sayısıyla çarpılıyor. Örneğin 600 gün sigortalı olarak çalışan bir işsiz, 180 gün işsizlik maaşı almaya hak kazanıyor. İşten ayrılmadan önceki son üç yıl içinde 900 gün prim ödemiş olanlara 240, 1080 gün ve daha fazla prim ödemiş olanlara ise 300 gün süreyle işsizlik maaşı veriliyor.

Rakamlarla işsizlik sigortası

* 29 bin 601 - 31 Ekim–19 Kasım arasında işsizlik sigortasına başvuran kişi sayısı

* 1 milyon 345 bin 909 - Mart 2002’den bugüne kadar ödenekten faydalanmak isteyen kişi sayısı

* 1 milyar 707 milyon 221 bin 679 YTL - Ödenek almaya hak kazanan işsizlere dağıtılan toplam pay tutarı

* 36 milyar 711 milyon 743 bin YTL - İşsizlik Sigortası Fonu’ndaki toplam varlık

İŞSİZ KALANLARIN YOL HARİTASI
- Bilinenin aksine işveren, ücretsiz izin uygulamasını ancak çalışan kabul ederse devreye alabilir.

- İşverenin işten çıkaracağı bir çalışanla anlaşma yoluna gitmesi durumunda, kıdem ve ihbar tazminatının haricinde maddi yarar sağlaması şart.

- Ekonomik kriz ve benzeri hallerde iş sözleşmesi askıya alınamadığı gibi, işverenin ücret ödeme sorumluluğu devam ediyor.

- İşten çıkarılan bir çalışan ‘İşe iade davası açmayacağım’ şeklinde bir anlaşmaya imza atsa dahi, bu geçersiz sayılıyor.

- Gerçekten ekonomik kriz nedeniyle çıkarılıp çıkarılmadığınızı, işten çıkarıldıktan bir ay içinde dava açarak öğrenmeniz mümkün.

- İşverenin, kısa çalışma ödeneği ya da ücretsiz izin gibi uygulamalardan sonra son çare olarak tensikata gitmesi uygun görülüyor.

- İşsizlik maaşı alabilmek için, işten çıkarılış tarihinden itibaren 30 gün içinde Türkiye İş Kurumu’na şahsen başvurulması gerekiyor.

onur.uysal@sabah.com.tr

Bu makale 527 kez okundu.

Baransu'ya belge taşıyan isim deşifre oldu!
Saatler ne zaman ileri alınacak?
ADLİ TIP KURUMU PERSONELİ GÖREVDE YÜKSELME VE UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ YÖNETMELİĞİ
Torbadan İş Zam, Para çÇıktı
Gümrük ve Ticaret Bakanlığında Üst Düzey Atamalar
BU MEKANİZMA TEK BİR SEÇİM KAYBEDERSE AK PARTİ BİTMİŞTİR
ABD'de bomba alarmı!
YSK'dan CHP'ye ret!
'Hamili kart' dönemi bitti
Sağlık Bakanı açıkladı: İlaçla tedavisi yok!
Çelik: '657 reformunun aciliyetini vurgulamak istiyorum'
Karın Ağrısı Kanser Habercisi Olabilir
Torba Kanunun Maddeleri Neler?
İşçi olarak çalıştığı ilçede belediye başkanı oldu
Gelir testi için son 4 gün!
Göçük altında kalan işçi hayatını kaybetti
"Şeker"de dört üreticiden biri sınırı aşıyor
Yaşlı kadın ölmeden selasını okudular
O ülkede devlet memurlarına iki katına kadar zam
Bakan Öztürk: Gökçek konusunda idari yönden 4483'e göre işlem yapacağız
2010 KPSS için tazminat davası
Milli Eğitim bu korsan tayini konuşuyor
'Facebook hesabınızı kapatın!'
'Hocaefendi'yi yakmayacağız'
Memur Maaşlarına Enflasyon Farkı Zammı
Memura enflasyon farkı verilmesi için Kanun Teklifi verildi
Memura Ek Gösterge Müjdesi - Ek Göstergelerin Arttırılması Mecliste
Memur Ek Göstergelerinin arttırılması için Kanun Teklifi verildi
Milli Eğitim'de korsan tayin
Rotasyon Sorunu KPDK’ya Taşındı
İran'dan Erdoğan'a sert yanıt
Milyonlarca emekliye 2 ek maaş mı ödenecek?
Survivor Turabi diskalifiye mi oluyor! Bomba iddia
Düşük gelirli bölgelerde istihdam için özel teşvik!
Hangi Memurlar 1. Derece Kadroya Atandiğinda Maaşi Düşer?
150 kişiyi öldüren pilotla ilgili şok açıklama
Anne ve bebeği aynı mezara defnedildi
5510'a SMS'le gündelikçiye sigorta
Ucuz sebze-meyve geliyor
Vatandaşa kazık mı atılıyor?
Cumhurbaşkanı Erdoğan Onayladı Asker o ülkeye gidiyor
Emekliye Verilmesi Konuşulan Yılda 2 İkramiyenin Kaynağı SGK’da
KPDK Kararlarından Hangileri Gerçekleştirildi, Hangileri Gerçekleştirilmeyi Bekliyor?
İstanbul'da zabıtaya kalaşnikoflu saldırı
İç Anadolu'da kuvvetli yağış bekleniyor
Seçmen listeleri askıda
Kamu-Sen'in KPDK'ya Sunduğu Rapor
Polatlı'da doğalgaz patlaması: 5 yaralı
Yıllık İzin Süreleri Bölünebilir Mi?
Okul müdürlerine yargıdan kötü haber
CTE personelinin naklen atanma esasları belli oldu!
Kanunla, Sağlık Bilimleri Üniversitesi'ne 2735 kadro ihdas ediliyor
O düzenlemeler de Meclis‘ten geçti
2010 KPSS soruşturmasında şoke eden tape!
2015 LYS başvuruları ne zaman başlayacak?
Domuz gribi tehlikesi yok
Seda Sayan'ın 5 yıla kadar hapsi isteniyor
Patent alan Türk icatları 5 yılda ikiye katlandı
'Kendimi Osmanlı hissediyorum'
Valiliklerden öğretmene çift nöbet görevi verilemez yazıları
176 bin işçinin gözü bu toplantıda
Hükümetten 176 Bin Kamu Çalışanına Zam Toplantısı
Bakan Çelik Yılda 2 İkramiye Verilmesi İçin Kanun Teklifi Vermiş
Kılıçdaroğlu, noter için 1.7 milyon lira vergi ödeyecek
Evrak yakma’ soruşturmasında şok karar!
Kurum içinden İMD alımında, hizmet süresi fazla olan alınacak
Gökçek hesabını verecek
Çocuğu olan yaşadı
Dolar güne hareketli başladı
SGK o paraları iade ediyor
Şimdi de okullar dershaneye dönüşüyor
KPSS şüphelisi 32 kişi tutuklandı
AK Parti aday listesi Davutoğlu'nun önünde
Ege'de deprem!
CHP'lilerin önergesine yanlışlıkla el kaldırdılar
Sgk,hukuk size de lazım
Sendika Üyesi Memurlara Konut Müjdesi
27 Mart 2015 yurtta hava durumu
İç Güvenlik Paketi yasalaştı
2015'TE 40 bin memur ataması yapılması için Kanun Teklifi verildi
İşte Gümrükte yapılan rüşvet skandalının görüntüleri
Promosyon masada
"Torba Kanun" teklifi TBMM'de kabul edildi
Akdoğan: 'Tükiye'nin umudu AK Parti'dir'
Taşeron Sorunu Bitiyor
Flaş! 40 Bin Yeni Memur Ataması Yapılması Mecliste
Kelkit sallandı
Kılıçdaroğlu: 'Kemal Derviş’ten sıcak siyasete girmesini istedim'
Fatih'te surların içerisinden ceset çıktı
'Siyasette bedel ödemek var'
'Türkiye desteğini artırmak için ilave kararlar aldı'
'Öncelikle yeni anayasayı hedefliyoruz'
"İran'ın bakış açısı değişmeli"
Fındık üreticisine müthiş destek
Memur Atama Sayısı Artabilir
Seçim öncesi Maliye’ye kadro talebi yağdı
MR'ı çekilirken heyecandan hayattını kaybetti
Maliyeden Eşit İşe Eşit Ücret Talebi
Öcalan'ı verdiler, Gülen'i aldılar, Erdoğan'ı hapsettiler!
Açlık sınırı bin 300 lira
Düşen uçakla ilgili IŞİD paylaşımı
Türk bayrağını indirmeye 13 yıl 9 ay hapis cezası
Benzine 6 kuruş zam geldi
Dikkat! Gökten çamur yağacak
Atanacak Öğretmen Aranıyor
Bomba Melih Gökçek iddiası
2015 YGS Türkçe testi 2 hatalı soru daha var!
TBMM'de hareketli saatler, odalar boşaltılıyor!
3 Üniversitenin ismi değişiyor
Griple ilgili doğru bilinen yanlışlar!
Tam 55 bin lira dolandırdılar
AK Parti'den emeklilere 10 müjde geliyor
Kılıçdaroğlu, ’dünyanın en rezil işi’ diye tanımladı
Çocuk, konut ve çeyiz yardımı TBMM'de kabul edildi
Torba Yasa’da Yer Alması İstenen Maddeler KPDK'da Görüşüldü
Bunamaya karşı günde 3 bardak süt
Paralel Partiye Dikkat!
KPDK toplantısında neler oldu?
Kimler Doğum Borçlanması Yapabilir
Doğalgazda zam olacak mı ?