Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim


Bu Memurlar 2015 Yılında 1.229 TL Fazla Maaş Alacak

Meclis'ten Tüm Çalışanlara İki Müjde

Memurlara Anayasa Mahkemesinden Üzücü Haber

Taşeron İşçilere Kadro Kanunlaştı Mı?

Bu Kurumlar 5 Bin Personel İhtiyacını KPSS'siz Karşılayacak

Kıdem Tazminatı Artıyor
SGK Rehberi
SGK Rehberi
İşten çıkarmalar artarken haklarınızı biliyor musunuz?
SGK Rehberi

İşten çıkarmalar artarken haklarınızı biliyor musunuz? Untitled Document İşten çıkarmalar artarken haklarınızı biliyor musunuz?

Ekonomik kriz binlerce kişiyi işinden ederken çalışan kesimin neredeyse tamamı, işsiz kalma endişesi taşıyor. Kanunlar, çalışanlara ve işsiz kalanlara ciddi haklar tanıyor. Avukatlar, “Kriz işten çıkarılma bahanesi olamaz” diyor.

Global kriz tüm sektörleri etkisi altına alırken işveren, çareyi işçi çıkarmakta arıyor. Bu nedenle hemen her gün farklı sektörlerden yüzlerce kişinin işine son veriliyor. Şüphesiz bu rakamlar sadece istatistikleri oluşturmuyor. Yaşananlar sosyal ve ekonomik çöküşü de beraberinde getiriyor.

Küresel kriz nedeni ya da bahanesiyle Türkiye’de, ‘işten çıkarma’ oranlarında ciddi artış var. Otomotiv, tekstil, elektronik, inşaat sektörleri başı çekerken farklı işkollarından gelen haberler de hiç iç açıcı değil. Rakamlar da bu durumu ispatlar nitelikte. Son üç ayda işsizlik sigortasından faydalanmak için başvuranların sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 55 arttı. Ağustos–eylül– ekim aylarını kapsayan üç aylık dönemde, geçen yıl 56 bin 873 kişinin işsizlik maaşı almak için Türkiye İş Kurumu’na (İŞKUR) başvuruda bulunurken bu yılın aynı döneminde sayı, 88 bin 592’ye yükseldi.

Bu sayının her geçen gün artarak devam edeceği beklentisi ise çalışanların en büyük kabusu. “İşimi kaybedersem” korkusu yaşayan profesyonel kesim, son dönemde oldukça mutsuz. Ancak korkunun ecele faydası yok zira şu sıralar hemen her çalışan için ‘işsizlik korkusu’ hayatın gerçeği.

Bu nedenle uzmanlar, işinizi kaybetmeniz halinde ne gibi haklara sahip olduğunuzu şimdiden öğrenmekte yarar olduğunu düşünüyor. Çünkü hukukçular mevcut iş yasasına göre “ekonomik krizin işten çıkarma bahanesi olamayacağı” görüşünde. Bu nedenle uzmanların sözlerine dikkat etmekte fayda var…

Kriz etkisi ispatlanmalı
Malum şu sıralar işten çıkarmaların gerekçesi, ekonomik kriz. Ancak Avukat Mehmet Uçum, “Kriz işten çıkarmalar için tek başına geçerli bir neden değildir” diyor. Ekonomik krizin geçerli olabilmesi için öncelikle firmanın yer aldığı tüm sektörün, ardından da çalışılan firmanın krizden ciddi anlamda etkilenmesi gerektiğini vurguluyor.

İnsan kaynakları danışmanı Avukat Mehmet Cemil Özden de, “İşten çıkarılan çalışan, İş Kanunu’nun 20’nci maddesine dayanarak sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı iddiasıyla dava açabilir. İşten çıkarmanın geçerli bir sebebe dayandığını da işveren ispatlamak durumunda” diyor.

İsminin açıklanmasını istemeyen bir emekli hakim ve bilirkişi de bu noktaya vurgu yapıyor: “Ekonomik kriz nedeniyle işten çıkarılan bir çalışanın açacağı dava sonucunda, çıkarıldığı işyerinin belge ve kayıtları incelenir. Eğer şirket gerçekten bir darboğaza girdiyse, krizden etkilendiği kabul edilir. Aksi halde çalışana, işe iade davası açma hakkı doğar.”

Kısa çalışma ödeneği kullanılmıyor
Hukukçuların da belirttiği gibi ekonomik kriz nedeniyle işten çıkarılan bir çalışan, bir ay içinde işe iade davası açarak çalıştığı firmanın gerçek anlamda krizden etkilenip etkilenmediğinin araştırılmasını isteyebilir. Eğer firma üretimde bir durgunluk yaşadığını, siparişlerin büyük ölçüde azaldığını veya iptal edildiğini ve buna bağlı olarak da ödeme sıkıntısı içinde olduğunu ispatlayabilirse krizden somut olarak etkilendiğini öne sürebiliyor. Ancak her ne kadar krizden etkilense de işverenin, tensikat yoluna gitmesi son çare olarak düşünülmeli.

Mehmet Uçum, “İşverenler kısa çalışma ödeneği ya da ücretsiz izin gibi uygulamalardan sonra çıkarma yoluna başvurabilir. Bu da, çalışanların en azından bir süre daha işinden olmasını engeller” diyor. Henüz yeni bir uygulama olması nedeniyle çalışan ve işverenler tarafından yeterince bilinmeyen ‘kısa çalışma ödeneği’, genel ekonomik kriz gibi nedenlerle en az dört hafta, en fazla da üç ay süreyle işyerinin bir bölümünün ya da tamamının faaliyetini durdurması halinde kullanılabiliyor.

Bu süre zarfında ise çalışanlara işsizlik ödeneğinden belli oranlarda para ödenmeye devam ediliyor. Kısa çalışma ödeneğinin sona ermesi ise zorlayıcı sebebin ortadan kalkması ya da çalışanın işe girmesine bağlı. Ancak uygulamanın yeni olması ve yeterince bilinmemesi nedeniyle işveren ve çalışanların bu uygulamaya rağbet göstermediği biliniyor. Zaten Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik’in, “Şu ana kadar 'Ekonomik kriz ve zorunluluktan dolayı Kısa Çalışma Ödeneği'nden istifade etmek istiyoruz” diye müracaat eden işveren yok” sözü de, uygulamanın işler hale gelmediğinin bir göstergesi.

Tensikat son çare olmalı!
Ekonomik kriz nedeniyle tensikata gitmeden önce başvurulan bir diğer uygulama da ücretsiz izin. Uygulamada “ücretsiz izin” ya da “zorunlu tatil” olarak adlandırılan askıya alma halleri ancak çalışanın bu durumu kabul etmesiyle uygulanabiliyor. Ancak bir haftadan fazla süreyle işin durmasına yol açan zorlayıcı nedenler olması durumunda iş sözleşmesi askıya alınabiliyor. Hatta sözleşme, çalışan tarafından feshedilmediği sürece de askı halinde devam ediyor. Ancak Cemil Özden’in yorumu, “Ekonomik kriz ve benzeri hallerde iş sözleşmesi askıda olmaz, işverenin ücret ödeme borcu devam eder” şeklinde.

"İşe iadeden feragat edilemez"
İşten çıkarmalarda yaşanan bir diğer durum ise işveren ve çalışanın anlaşarak iş sözleşmesini karşılıklı feshetmesi. Avukat Uçum, işten çıkarılacak bir çalışanla anlaşma yoluna giden işverenin, çalışana “makul yarar” sağlamakla yükümlü olduğunu söylüyor. Yani zaten işten çıkaracağı bir çalışanla anlaşma yoluna giden işverenin, çalışana kıdem ve ihbar tazminatının haricinde maddi yarar sağlaması şart.

Örneğin çalışana iki ya da dört ay ilave maaş verilmişse ya da işsiz kaldığı süre içinde işsizlik ödeneğinden alacağı kadar para verilmişse, karşılıklı anlaşma geçerli hale geliyor. İşten çıkarılan bir çalışanın, “işe iade davasından feragat etme” gibi bir hakkı bulunmadığını da belirten Uçum ekliyor: “Çalışan çıkarılırken ‘İşe iade davası açmayacağım’ şeklinde bir anlaşmaya imza atsa dahi, bu geçersizdir. İşten çıkarılan bir çalışanın her daim işe iade davası açma hakkı vardır.”

Yasa, “İşsizlik sigortası kapsamındaki bir işyerinde çalışırken çalışma istek, yetenek, sağlık ve yeterliliğinde olmasına rağmen (kendi istek ve kusuru dışında) işini kaybeden sigortalı işsizler, işsizlik sigortasından faydalanabilir” diyor. Ancak işten çıkarılmadan önce çalıştığınız ve prim ödediğiniz gün sayısı, fondan faydalanabilmek için en kritik noktayı oluşturuyor. İşten çıkarılmadan önce 120 günü sürekli olmak üzere, son üç yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası priminin ödenmiş olması ve işten çıkış tarihinden itibaren 30 gün içinde Türkiye İş Kurumu’na şahsen başvurulması gerekiyor.

İşsizlik ödeneğinden faydalanma hakkı kazanan sigortalı bir işsizin alacağı aylık maaş ise şu şekilde hesaplanıyor: Önce işten ayrılmadan önceki son dört aylık kazancınızın günlük ortalaması bulunuyor. Ardından da bu ortalamanın yüzde kırkı alınarak, işsizlik ödeneği alacağınız gün sayısıyla çarpılıyor. Örneğin 600 gün sigortalı olarak çalışan bir işsiz, 180 gün işsizlik maaşı almaya hak kazanıyor. İşten ayrılmadan önceki son üç yıl içinde 900 gün prim ödemiş olanlara 240, 1080 gün ve daha fazla prim ödemiş olanlara ise 300 gün süreyle işsizlik maaşı veriliyor.

Rakamlarla işsizlik sigortası

* 29 bin 601 - 31 Ekim–19 Kasım arasında işsizlik sigortasına başvuran kişi sayısı

* 1 milyon 345 bin 909 - Mart 2002’den bugüne kadar ödenekten faydalanmak isteyen kişi sayısı

* 1 milyar 707 milyon 221 bin 679 YTL - Ödenek almaya hak kazanan işsizlere dağıtılan toplam pay tutarı

* 36 milyar 711 milyon 743 bin YTL - İşsizlik Sigortası Fonu’ndaki toplam varlık

İŞSİZ KALANLARIN YOL HARİTASI
- Bilinenin aksine işveren, ücretsiz izin uygulamasını ancak çalışan kabul ederse devreye alabilir.

- İşverenin işten çıkaracağı bir çalışanla anlaşma yoluna gitmesi durumunda, kıdem ve ihbar tazminatının haricinde maddi yarar sağlaması şart.

- Ekonomik kriz ve benzeri hallerde iş sözleşmesi askıya alınamadığı gibi, işverenin ücret ödeme sorumluluğu devam ediyor.

- İşten çıkarılan bir çalışan ‘İşe iade davası açmayacağım’ şeklinde bir anlaşmaya imza atsa dahi, bu geçersiz sayılıyor.

- Gerçekten ekonomik kriz nedeniyle çıkarılıp çıkarılmadığınızı, işten çıkarıldıktan bir ay içinde dava açarak öğrenmeniz mümkün.

- İşverenin, kısa çalışma ödeneği ya da ücretsiz izin gibi uygulamalardan sonra son çare olarak tensikata gitmesi uygun görülüyor.

- İşsizlik maaşı alabilmek için, işten çıkarılış tarihinden itibaren 30 gün içinde Türkiye İş Kurumu’na şahsen başvurulması gerekiyor.

onur.uysal@sabah.com.tr

Bu makale 510 kez okundu.

MİT görevlisi diye sınır dışı edildiler
Cemaat Çağlayan Adliyesi'ni sirke çevirdi
STV spikerinden Cumhurbaşkanı Erdoğan'a hakaret
İstanbul'un barajlarında sevindiren gelişme
Kaymakamlık önünde cinayet
Katkı sağlayacak kim varsa sürece dahil edilmeli
Türkiye 10 yıl içinde tüm reformları tamamlayacak
Pazartesi günü oylama yapılacak
CHP'li Nazlıaka'dan Gökçek için suç duyurusu
‘Mecbur kalmasaydım siyasete geri dönmezdim’
Silahlı örgüt üyeliğini duyunca...
Özal kararının gerekçesi açıklandı
Bir 17 Aralık okuması -I
Şok çıkış: Fuat Avni benim!
Fuat Avni örgütü böyle bilgi topluyor
Başbakan açıkladı! Artık kamuda yasak olacak
Soğuk hava en çok kadınları etkiliyor
Ayşenur İslam'dan kadınlara müjde
Cübbeli Ahmet'ten Cumhurbaşkanlığı Sarayı açıklaması
Bu Ne İş Kemal Bey
SGK primleri adaşına yazıldı, gerçek 9 yıl sonra ortaya çıktı
Kamu, ihtiyacını atıl personelden karşılayacak
Ölümün baba ile oğulu teğet geçtiği an!
Taliban militanlarının konuşmaları dehşete düşürdü
Vatandaş sağlık harcamalarına 'daha çok' katkı yapacak
Dumanlı, Gülen'i neredeyse tanımadı
Telefonla park sorununa çözüm
Nazlıaka'ya kaçak su kullandığı iddiasıyla suç duyurusu
Maden ve inşaat denetimine taze kan
Otomatik Emeklilik Geliyor
Dünyanın en pahalı bitkisi" millileştirildi
Kadir Özkaya Kimdir?
Konya-İstanbul YHT'nin ilk seferlerine yoğun ilgi
Uzaktan Çalışma Şekli Yasal Dayanağa Kavuşuyor
Bu Memurlar 2015 Yılında 1.229 TL Fazla Maaş Alacak
Meclis'ten Tüm Çalışanlara İki Müjde
Putin acı gerçeği açıkladı: Kriz 2 yıl sürebilir
Rusya son dakika! Putin'den Türkiye açıklaması
Dumanlı ve Karaca'ya "terör örgütü üyeliği" suçlaması
Soruşturma komisyonu karar aşamasında
2015'te Emekli Memur Ne Kadar Kazanacak?
Ruhunuz bile duymadan bankaya ödüyorsunuz!
Müftülülük organ bağışı ikna ekibi kurdu
Avcı, öğretmenin internetten yaptığı çağrıya duyarsız kalmadı
STV spikerinden Erdoğan'a çok ağır küfür ve beddua
İstanbul'a 10 ayrı yere cep otogarı yapılacak
Memurlara Anayasa Mahkemesinden Üzücü Haber
Taşeron İşçilere Kadro Kanunlaştı Mı?
İşverene Af, İşçiye Ceza
Polislerin maaş ve ikramiyeleri!
Davutoğlu 7 maddelik paketi açıkladı
Hangi tür atamalarda atama sayısı sınırlaması yoktur?
Maaşınız 2015'te Ne Kadar Artacak? İşte Özel Sektör Maaş Zammı
Mahkemeden Flaş Karar "Ceza Yok"
Ekrem Dumanlı öyle bir ifade verdi ki
Emeklinin Geliri Artacak
Türkiye internetten en çok akıllı telefon aldı
Isınmaya yılda 110 lira ödüyor
Kaç Ay Çalışan İşsizlik Maaşı Alabilir?
Allah'a şükür ki hükümet ile Cemaat savaş halinde
GSS Borcu Emekli Aylığı Bağlanmasına Engel Mi?
Yeni 'savcılar kararnamesi' yolda
Dumanlı: Erdoğan çok cesaretli birisi
Kanser riskini azaltmanın 10 yolu
Ekrem Dumanlı: Yezidlere boyun eğmek yok
Gerçekte ne oluyor?
İşçi Hangi Hallerde Sözleşmesini Feshedebilir?
24 günlük bebeğini diri diri gömdü
Ekrem Dumanlı ve Karaca'yla ilgili kritik karar
Bu Kurumlar 5 Bin Personel İhtiyacını KPSS'siz Karşılayacak
Sosyal Hizmetler Mezunları Kaç Yaşına Kadar Memur Olabilir?
AK Parti'nin içindeki paraleller ve cellatlar!
Öğrenci karneleri de değişiyor
İşte kumpası başlatan mektup
Zehirli tişört alarmı!
Dolar ve euro güne nasıl başladı?
Sağlıkta yeni bir dönem başlıyor!
İşçi servisi kaza yaptı: 3'ü ağır 18 yaralı
TÜBİTAK'tan 181 kişi istifa etti!
Özel okullara ücretsiz ders kitabı müjdesi
ASGARİ ÜCRET İKİNCİ TOPLANTISI YAPILDI
"Dua Edin Erdoğan Ölsün"
Karayalçın aslında vekil olmak istiyormuş
Kıdem Tazminatı Artıyor
Ekrem Dumanlı ve Karaca için flaş talep!
MEB, YÖK, ÖSYM ve 104 üniversitenin bütçesi kabul edildi
TÜBİTAK’a bomba düştü
Savcı sorguda Dumanlı'ya ne sordu?
Yargıtay karar verdi: Cami patriğe verildi
Perinçek'in Aydınlık'ı yine İslam'a saldırdı!
Avrupa'ya şok sözler: İkiyüzlüsünüz!
Aziz Yıldırım'dan Yarsuvat'a Gülen cevabı
FED faiz artırımına gitmedi
İstanbul’da korkutan yangın!
Belediye otobüsüne molotof atıp yaktılar
‘Yol ile yolsuzluk bir arada olmaz’
Maskeli alimlerin foyaları ortaya çıkar
"Mevlana sadece Konya'da anılmalı"
TÜRMOB SGK'ya ayar çekti
Sözleşmeli erler ne kadar maaş alacak?
Erdoğan: Ölümü İçinde Öldüren Hiçbir Şeyden Korkmaz
Çalışanlar dikkat! Pazarlık başladı
Sınavsız Ve Kolay Yoldan Memurluk
AÖF Sınav Sonuçları Ne Zaman Açıklanacak?
Rusya çöküyor! Her an savaş ilan edebilir!
'Beni hedef gösteriyorlar'
CHP'li vekile Facebook'ta yapılan hakareti beğenen emekli polise soruşturma
Şırnak'ta polise silahlı saldırı
AK Parti'den olay klip: 'Kod adı Milletin Duası'
Darbenin ilk halkası 17 Aralık
Sözleşmeli aile hekimliğinde yaş iptali
3 Bin 342 Lira Maaş 70 Bin Lira İkramiye
Asgari Ücret Tespit Komisyonu Hakkında Herşey
"Hala içeride 'Paralel Yapı'dan birileri var"
İŞKUR yaklaşık bir buçuk milyon kişiye iş kapısı
Yarım milyar dolarlık ihale Çelikler'in
4 yaşındaki çocuk kaza kurbanı
İdris Bal'ın şovuna Başsavcılık engeli!
CHP'de İstanbul, Ankaralı Murat Karayalçın'a emanet
İş Sağlığı ve Güvenliğinde Neler Değişiyor? (1)