Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim

Emekli İkramiyelerinin Hesaplanmasında SON DAKİKA! Açıköğretim Fakültesi Öğrencilerine Müjdeli Haber! 2015 Yılı Net Memur Maaşları Başbakandan Milyonlarca Kişiye Müjde!
SGK Rehberi
SGK Rehberi
İşten çıkarmalar artarken haklarınızı biliyor musunuz?
SGK Rehberi

İşten çıkarmalar artarken haklarınızı biliyor musunuz? Untitled Document İşten çıkarmalar artarken haklarınızı biliyor musunuz?

Ekonomik kriz binlerce kişiyi işinden ederken çalışan kesimin neredeyse tamamı, işsiz kalma endişesi taşıyor. Kanunlar, çalışanlara ve işsiz kalanlara ciddi haklar tanıyor. Avukatlar, “Kriz işten çıkarılma bahanesi olamaz” diyor.

Global kriz tüm sektörleri etkisi altına alırken işveren, çareyi işçi çıkarmakta arıyor. Bu nedenle hemen her gün farklı sektörlerden yüzlerce kişinin işine son veriliyor. Şüphesiz bu rakamlar sadece istatistikleri oluşturmuyor. Yaşananlar sosyal ve ekonomik çöküşü de beraberinde getiriyor.

Küresel kriz nedeni ya da bahanesiyle Türkiye’de, ‘işten çıkarma’ oranlarında ciddi artış var. Otomotiv, tekstil, elektronik, inşaat sektörleri başı çekerken farklı işkollarından gelen haberler de hiç iç açıcı değil. Rakamlar da bu durumu ispatlar nitelikte. Son üç ayda işsizlik sigortasından faydalanmak için başvuranların sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 55 arttı. Ağustos–eylül– ekim aylarını kapsayan üç aylık dönemde, geçen yıl 56 bin 873 kişinin işsizlik maaşı almak için Türkiye İş Kurumu’na (İŞKUR) başvuruda bulunurken bu yılın aynı döneminde sayı, 88 bin 592’ye yükseldi.

Bu sayının her geçen gün artarak devam edeceği beklentisi ise çalışanların en büyük kabusu. “İşimi kaybedersem” korkusu yaşayan profesyonel kesim, son dönemde oldukça mutsuz. Ancak korkunun ecele faydası yok zira şu sıralar hemen her çalışan için ‘işsizlik korkusu’ hayatın gerçeği.

Bu nedenle uzmanlar, işinizi kaybetmeniz halinde ne gibi haklara sahip olduğunuzu şimdiden öğrenmekte yarar olduğunu düşünüyor. Çünkü hukukçular mevcut iş yasasına göre “ekonomik krizin işten çıkarma bahanesi olamayacağı” görüşünde. Bu nedenle uzmanların sözlerine dikkat etmekte fayda var…

Kriz etkisi ispatlanmalı
Malum şu sıralar işten çıkarmaların gerekçesi, ekonomik kriz. Ancak Avukat Mehmet Uçum, “Kriz işten çıkarmalar için tek başına geçerli bir neden değildir” diyor. Ekonomik krizin geçerli olabilmesi için öncelikle firmanın yer aldığı tüm sektörün, ardından da çalışılan firmanın krizden ciddi anlamda etkilenmesi gerektiğini vurguluyor.

İnsan kaynakları danışmanı Avukat Mehmet Cemil Özden de, “İşten çıkarılan çalışan, İş Kanunu’nun 20’nci maddesine dayanarak sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı iddiasıyla dava açabilir. İşten çıkarmanın geçerli bir sebebe dayandığını da işveren ispatlamak durumunda” diyor.

İsminin açıklanmasını istemeyen bir emekli hakim ve bilirkişi de bu noktaya vurgu yapıyor: “Ekonomik kriz nedeniyle işten çıkarılan bir çalışanın açacağı dava sonucunda, çıkarıldığı işyerinin belge ve kayıtları incelenir. Eğer şirket gerçekten bir darboğaza girdiyse, krizden etkilendiği kabul edilir. Aksi halde çalışana, işe iade davası açma hakkı doğar.”

Kısa çalışma ödeneği kullanılmıyor
Hukukçuların da belirttiği gibi ekonomik kriz nedeniyle işten çıkarılan bir çalışan, bir ay içinde işe iade davası açarak çalıştığı firmanın gerçek anlamda krizden etkilenip etkilenmediğinin araştırılmasını isteyebilir. Eğer firma üretimde bir durgunluk yaşadığını, siparişlerin büyük ölçüde azaldığını veya iptal edildiğini ve buna bağlı olarak da ödeme sıkıntısı içinde olduğunu ispatlayabilirse krizden somut olarak etkilendiğini öne sürebiliyor. Ancak her ne kadar krizden etkilense de işverenin, tensikat yoluna gitmesi son çare olarak düşünülmeli.

Mehmet Uçum, “İşverenler kısa çalışma ödeneği ya da ücretsiz izin gibi uygulamalardan sonra çıkarma yoluna başvurabilir. Bu da, çalışanların en azından bir süre daha işinden olmasını engeller” diyor. Henüz yeni bir uygulama olması nedeniyle çalışan ve işverenler tarafından yeterince bilinmeyen ‘kısa çalışma ödeneği’, genel ekonomik kriz gibi nedenlerle en az dört hafta, en fazla da üç ay süreyle işyerinin bir bölümünün ya da tamamının faaliyetini durdurması halinde kullanılabiliyor.

Bu süre zarfında ise çalışanlara işsizlik ödeneğinden belli oranlarda para ödenmeye devam ediliyor. Kısa çalışma ödeneğinin sona ermesi ise zorlayıcı sebebin ortadan kalkması ya da çalışanın işe girmesine bağlı. Ancak uygulamanın yeni olması ve yeterince bilinmemesi nedeniyle işveren ve çalışanların bu uygulamaya rağbet göstermediği biliniyor. Zaten Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik’in, “Şu ana kadar 'Ekonomik kriz ve zorunluluktan dolayı Kısa Çalışma Ödeneği'nden istifade etmek istiyoruz” diye müracaat eden işveren yok” sözü de, uygulamanın işler hale gelmediğinin bir göstergesi.

Tensikat son çare olmalı!
Ekonomik kriz nedeniyle tensikata gitmeden önce başvurulan bir diğer uygulama da ücretsiz izin. Uygulamada “ücretsiz izin” ya da “zorunlu tatil” olarak adlandırılan askıya alma halleri ancak çalışanın bu durumu kabul etmesiyle uygulanabiliyor. Ancak bir haftadan fazla süreyle işin durmasına yol açan zorlayıcı nedenler olması durumunda iş sözleşmesi askıya alınabiliyor. Hatta sözleşme, çalışan tarafından feshedilmediği sürece de askı halinde devam ediyor. Ancak Cemil Özden’in yorumu, “Ekonomik kriz ve benzeri hallerde iş sözleşmesi askıda olmaz, işverenin ücret ödeme borcu devam eder” şeklinde.

"İşe iadeden feragat edilemez"
İşten çıkarmalarda yaşanan bir diğer durum ise işveren ve çalışanın anlaşarak iş sözleşmesini karşılıklı feshetmesi. Avukat Uçum, işten çıkarılacak bir çalışanla anlaşma yoluna giden işverenin, çalışana “makul yarar” sağlamakla yükümlü olduğunu söylüyor. Yani zaten işten çıkaracağı bir çalışanla anlaşma yoluna giden işverenin, çalışana kıdem ve ihbar tazminatının haricinde maddi yarar sağlaması şart.

Örneğin çalışana iki ya da dört ay ilave maaş verilmişse ya da işsiz kaldığı süre içinde işsizlik ödeneğinden alacağı kadar para verilmişse, karşılıklı anlaşma geçerli hale geliyor. İşten çıkarılan bir çalışanın, “işe iade davasından feragat etme” gibi bir hakkı bulunmadığını da belirten Uçum ekliyor: “Çalışan çıkarılırken ‘İşe iade davası açmayacağım’ şeklinde bir anlaşmaya imza atsa dahi, bu geçersizdir. İşten çıkarılan bir çalışanın her daim işe iade davası açma hakkı vardır.”

Yasa, “İşsizlik sigortası kapsamındaki bir işyerinde çalışırken çalışma istek, yetenek, sağlık ve yeterliliğinde olmasına rağmen (kendi istek ve kusuru dışında) işini kaybeden sigortalı işsizler, işsizlik sigortasından faydalanabilir” diyor. Ancak işten çıkarılmadan önce çalıştığınız ve prim ödediğiniz gün sayısı, fondan faydalanabilmek için en kritik noktayı oluşturuyor. İşten çıkarılmadan önce 120 günü sürekli olmak üzere, son üç yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası priminin ödenmiş olması ve işten çıkış tarihinden itibaren 30 gün içinde Türkiye İş Kurumu’na şahsen başvurulması gerekiyor.

İşsizlik ödeneğinden faydalanma hakkı kazanan sigortalı bir işsizin alacağı aylık maaş ise şu şekilde hesaplanıyor: Önce işten ayrılmadan önceki son dört aylık kazancınızın günlük ortalaması bulunuyor. Ardından da bu ortalamanın yüzde kırkı alınarak, işsizlik ödeneği alacağınız gün sayısıyla çarpılıyor. Örneğin 600 gün sigortalı olarak çalışan bir işsiz, 180 gün işsizlik maaşı almaya hak kazanıyor. İşten ayrılmadan önceki son üç yıl içinde 900 gün prim ödemiş olanlara 240, 1080 gün ve daha fazla prim ödemiş olanlara ise 300 gün süreyle işsizlik maaşı veriliyor.

Rakamlarla işsizlik sigortası

* 29 bin 601 - 31 Ekim–19 Kasım arasında işsizlik sigortasına başvuran kişi sayısı

* 1 milyon 345 bin 909 - Mart 2002’den bugüne kadar ödenekten faydalanmak isteyen kişi sayısı

* 1 milyar 707 milyon 221 bin 679 YTL - Ödenek almaya hak kazanan işsizlere dağıtılan toplam pay tutarı

* 36 milyar 711 milyon 743 bin YTL - İşsizlik Sigortası Fonu’ndaki toplam varlık

İŞSİZ KALANLARIN YOL HARİTASI
- Bilinenin aksine işveren, ücretsiz izin uygulamasını ancak çalışan kabul ederse devreye alabilir.

- İşverenin işten çıkaracağı bir çalışanla anlaşma yoluna gitmesi durumunda, kıdem ve ihbar tazminatının haricinde maddi yarar sağlaması şart.

- Ekonomik kriz ve benzeri hallerde iş sözleşmesi askıya alınamadığı gibi, işverenin ücret ödeme sorumluluğu devam ediyor.

- İşten çıkarılan bir çalışan ‘İşe iade davası açmayacağım’ şeklinde bir anlaşmaya imza atsa dahi, bu geçersiz sayılıyor.

- Gerçekten ekonomik kriz nedeniyle çıkarılıp çıkarılmadığınızı, işten çıkarıldıktan bir ay içinde dava açarak öğrenmeniz mümkün.

- İşverenin, kısa çalışma ödeneği ya da ücretsiz izin gibi uygulamalardan sonra son çare olarak tensikata gitmesi uygun görülüyor.

- İşsizlik maaşı alabilmek için, işten çıkarılış tarihinden itibaren 30 gün içinde Türkiye İş Kurumu’na şahsen başvurulması gerekiyor.

onur.uysal@sabah.com.tr

Bu makale 481 kez okundu.

Atatürk'ün Sivas'a Gelişi Temsili Olarak Canlandırıldı
Kız Kaçırma Kavgası: 2 Ölü, 4 Yaralı
Özakcan Trafik Kazası Geçirdi
Kocaeli'de Mavi Dil Hastalığı Nedeniyle Karantina Başlatıldı
Mahir Çakallı Serbest Bırakıldı!
Kamerun'da Boko Haram'a Darbe
"Bazı AB Üyeleri IŞİD Petrolünü Satın Alıyor"
AK Parti İl Başkanı İçin Çarpıcı İddia!
Hz. Muhammed'in Kabriyle İlgili İddia
İmralı 'Kesin ateşkes' çağrısı yapacak!
Benzinli ve LPG'li araçlara müjde!
Korkusundan 4,5 yıldır havaalanında yaşıyor
Mehmet Görmez'den Papa'ya sert gönderme
Muharrem İnce'den o isme açık davet!
AK Parti'nin kurucu isminden yeni kabine için bomba iddialar!
HSYK kapışması işte YARSAV'ın adayları
Kadir Topbaş'tan cemaat okuluna ağır suçlama
Cemaatin gözdesini emniyette taciz ettiler!
Bir imza attı hayatı karardı
Sivil polisin yol verme tartışması kanlı bitti
Türk Eğitim-Sen'den MEB Önünde Protesto
AK Parti'den torba yasa adımı!
Emekli İkramiyelerinin Hesaplanmasında SON DAKİKA!
Maaşlar Nereye Gidiyor
Eğitime Hazırlık Ödeneği Nedir?Ne Kadar Ödenecek?
Rum yönetimi ve gazeteleri Erdoğan’ın ada ziyaretini kınadı
THY’den ebola virüsüne savaş
20 milyona müjde! Tarih Belli Oldu
Dikkat ağanak yağış geliyor
KPSS'de Görev Almak İsteyen Öğretmenler Dikkat!
Independent'dan korkunç iddia: Hz. Muhammed'in kabri yıkılabilir!
İstanbulun bu ilçesinde seçimler yenilenebilir
17 emniyet mensubu adliyeye sevk edildi
Ambulans helikopterler gece de uçacak
Türkiye'nin "istihdam vadisi" olacak
Yargının Planlı İşlere Girmesi Kabul Edilemez
İşte Yeni Taksim Böyle Olacak!
YÖK'ten İstatistik Mezunları İçin Müjdeli Haber!
Bedelli Askerlik Bekleyenler Sonunda Dernek Kurdu
Gelire Göre Taksit Dönemi Geliyor
Subayların Mali ve Sosyal Hakları İçin Düğmeye Basıldı!
Gülen'den paralelcilere yeni talimat!
50 Bin Açık Var! Bakanlık Atama Yapmıyor
Tunceli'de bombalı saldırı SON DAKİKA
'Allah bizi şehir magandalarının şerrinden korusun'
ŞO İddia! Zirve Yayınevi Katliamında Paralel Abiler Eğitti
PKK Yol Yapan İş Makinelerini Yaktı!
15 Yaşındaki Kıza Enişte Tacizi
2015'te tüm TC. Vatandaşları Sahip Olacak
Sözcü Yazarından Cumhurbaşkanı ve Başbakan'a Hakaret!
Konya SGK'da Rüşvet Operasyonu
666 sayılı KHK'ya göre maaş hesabı
SGK’ dan Sigortalıya Bir Kolaylık Daha!
Paralelcilere Milyonluk Tazminat Davası!
Çok Cahilsin Ekrem Keşke...
Açıköğretim Fakültesi Öğrencilerine Müjdeli Haber!
Bayrama Sayılı Günler Kala Fiyatlar Belli Oldu
Dinlemeler Barış Süreciyle İlgili
17 Bin Kişiye İş İmkanı
İnanılır Gibi Değil! Fiyatı 1 Ayda Yüzde 56 Arttı
Bülent Ecevit Üniversitesi Sözleşmeli Personel Alacak
Memurların Lojman Sisteminde Düzeltme Nereden Başlamalı?
Sağlık Çalışanlarına Çok Önemli Uyarı!
Bakan Yardımcılarının görev süresi sona erdi
İş Kazası Geçiren Nasıl Çifte Maaş Alır?
TEOG'da Sakın Bu Hataya Düşmeyin!
2015 Yılı Net Memur Maaşları
''Erdoğan sevgisi yüzünden kafir ilan edildim''
İşte Davutoğlu'nun A Takımındaki 3 Bakan
Kılıçdaroğlu'ndan Sürpriz Sarıgül Kararı
Demirtaş "alkış"ın nedenini açıkladı
Malülen Emekli Olanlar Memur Olabilir Mi?
Başbakandan Milyonlarca Kişiye Müjde!
O bilgileri Der Spiegel’e gökten melekler mi söyledi
İngilizler Bunu Duyunca Çıldırdı
Paralel Örgüt 25 Aralık İhanetini Bakın Nasıl Planlamış
Bakan Elvan'dan İki Önemli Müjde
Erdoğan'dan Yıldırım'a Özel Görev
Öğretmen Atamalarında SON DAKİKA!
Kadir İnanır hastaneye kaldırıldı
Davutoğlu'ndan Kılıçdaroğlu'na sert tepki
Kılıçdaroğlu'ndan Sarıgül zirvesi!
Erhan Çelik skandalı! Ahmet Davutoğlu buz kesti
'Sarraf soytarısına darbe yapan büro amiriyim'
Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç: Çok ciddi yanlışlar yapılıyor
Haşim Kılıç'tan Paralel yapı açıklaması
Kılıçdaroğlu kitapçık fırlatmayı savundu!
Gülen'e Referans Olan CIA Yöneticisinden Cemaat Bombaları!
4/C'li Personele Ek Ödeme Verilir Mi?
Erdoğan Kendi Cemaatini Mi Kuruyor?
Erdoğan'dan 'Ruhban Okulu' fırçası
Danıştay Başkanı Feyzioğlu'nun elini sıkmadı
BTK'dan 900'le başlayan numaralar açıklaması
Hükümette görev dağılımı Resmi Gazete'de
5 Yüz Bin Lira Almak İster Misiniz!
Başsavcıdan flaş açıklama
Boğaziçi Köprüsü'nde intihar! İşte dehşet anları!
2 saat önce tanıştığı kızı öldürdü
Ankara'da Bakanlık binası çöktü!
Gazi Üniversitesi'nde Kiralık Katil Şoku!
Başbakanlıktan Hükümet Programıyla İlgili Açıklama
Ruslar'ın Endişelendirdi
O iddialara Fethullah Gülen'den cevap
Gül ne yapacak!
Paralel yapının Azerbaycan ayağı ile ilgili şok detaylar
Göz Sensörlü Otomobillerin Seri Üretimine Başlanıyor
PKK'dan IŞİD'e İstanbul'da Silahlı Baskın İddiası
Müziği Bıraktı IŞİD Militanı Oldu
Elektrik Borcunu Ödemeyene Destek Yok!
Ölüm Tehdidi Alan Memur Tayin İsteyebilecek
Emeklilikte Yaşa Takılanlara Kötü Haber!
Ton Balığı Diye Parke Taşı Sattılar
Paralel Örgüte Yeni İhale Mi Verildi?
İşte Bakanlara Bağlanan Kurumlar
Türk Firma İtiraf Etti: ABD'yi Dolandırdık
25 Aralık Soruşturmalarına Takipsizlik Kararı!
Köprüde İntihar Girişimine Polis Selfiesi
Cemaatin Polis Şefi Hakan Fidan'a Meydan Okudu!
İSG Desteği Yalan Mı Oldu?
Sağlıkta "ara yoğun bakım merkezleri" Kurulacak