Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim

Milyonlarca Emekliye Müjde! Aylık 15 Bin TL'ye Personel Alacak Taşeron İşçilerinin Yıllık İzin Çilesi Sona Eriyor! Taşeron İşçilerle İlişkin Kanun Teklifi!
SGK Rehberi
SGK Rehberi
İşten çıkarmalar artarken haklarınızı biliyor musunuz?
SGK Rehberi

İşten çıkarmalar artarken haklarınızı biliyor musunuz? Untitled Document İşten çıkarmalar artarken haklarınızı biliyor musunuz?

Ekonomik kriz binlerce kişiyi işinden ederken çalışan kesimin neredeyse tamamı, işsiz kalma endişesi taşıyor. Kanunlar, çalışanlara ve işsiz kalanlara ciddi haklar tanıyor. Avukatlar, “Kriz işten çıkarılma bahanesi olamaz” diyor.

Global kriz tüm sektörleri etkisi altına alırken işveren, çareyi işçi çıkarmakta arıyor. Bu nedenle hemen her gün farklı sektörlerden yüzlerce kişinin işine son veriliyor. Şüphesiz bu rakamlar sadece istatistikleri oluşturmuyor. Yaşananlar sosyal ve ekonomik çöküşü de beraberinde getiriyor.

Küresel kriz nedeni ya da bahanesiyle Türkiye’de, ‘işten çıkarma’ oranlarında ciddi artış var. Otomotiv, tekstil, elektronik, inşaat sektörleri başı çekerken farklı işkollarından gelen haberler de hiç iç açıcı değil. Rakamlar da bu durumu ispatlar nitelikte. Son üç ayda işsizlik sigortasından faydalanmak için başvuranların sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 55 arttı. Ağustos–eylül– ekim aylarını kapsayan üç aylık dönemde, geçen yıl 56 bin 873 kişinin işsizlik maaşı almak için Türkiye İş Kurumu’na (İŞKUR) başvuruda bulunurken bu yılın aynı döneminde sayı, 88 bin 592’ye yükseldi.

Bu sayının her geçen gün artarak devam edeceği beklentisi ise çalışanların en büyük kabusu. “İşimi kaybedersem” korkusu yaşayan profesyonel kesim, son dönemde oldukça mutsuz. Ancak korkunun ecele faydası yok zira şu sıralar hemen her çalışan için ‘işsizlik korkusu’ hayatın gerçeği.

Bu nedenle uzmanlar, işinizi kaybetmeniz halinde ne gibi haklara sahip olduğunuzu şimdiden öğrenmekte yarar olduğunu düşünüyor. Çünkü hukukçular mevcut iş yasasına göre “ekonomik krizin işten çıkarma bahanesi olamayacağı” görüşünde. Bu nedenle uzmanların sözlerine dikkat etmekte fayda var…

Kriz etkisi ispatlanmalı
Malum şu sıralar işten çıkarmaların gerekçesi, ekonomik kriz. Ancak Avukat Mehmet Uçum, “Kriz işten çıkarmalar için tek başına geçerli bir neden değildir” diyor. Ekonomik krizin geçerli olabilmesi için öncelikle firmanın yer aldığı tüm sektörün, ardından da çalışılan firmanın krizden ciddi anlamda etkilenmesi gerektiğini vurguluyor.

İnsan kaynakları danışmanı Avukat Mehmet Cemil Özden de, “İşten çıkarılan çalışan, İş Kanunu’nun 20’nci maddesine dayanarak sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı iddiasıyla dava açabilir. İşten çıkarmanın geçerli bir sebebe dayandığını da işveren ispatlamak durumunda” diyor.

İsminin açıklanmasını istemeyen bir emekli hakim ve bilirkişi de bu noktaya vurgu yapıyor: “Ekonomik kriz nedeniyle işten çıkarılan bir çalışanın açacağı dava sonucunda, çıkarıldığı işyerinin belge ve kayıtları incelenir. Eğer şirket gerçekten bir darboğaza girdiyse, krizden etkilendiği kabul edilir. Aksi halde çalışana, işe iade davası açma hakkı doğar.”

Kısa çalışma ödeneği kullanılmıyor
Hukukçuların da belirttiği gibi ekonomik kriz nedeniyle işten çıkarılan bir çalışan, bir ay içinde işe iade davası açarak çalıştığı firmanın gerçek anlamda krizden etkilenip etkilenmediğinin araştırılmasını isteyebilir. Eğer firma üretimde bir durgunluk yaşadığını, siparişlerin büyük ölçüde azaldığını veya iptal edildiğini ve buna bağlı olarak da ödeme sıkıntısı içinde olduğunu ispatlayabilirse krizden somut olarak etkilendiğini öne sürebiliyor. Ancak her ne kadar krizden etkilense de işverenin, tensikat yoluna gitmesi son çare olarak düşünülmeli.

Mehmet Uçum, “İşverenler kısa çalışma ödeneği ya da ücretsiz izin gibi uygulamalardan sonra çıkarma yoluna başvurabilir. Bu da, çalışanların en azından bir süre daha işinden olmasını engeller” diyor. Henüz yeni bir uygulama olması nedeniyle çalışan ve işverenler tarafından yeterince bilinmeyen ‘kısa çalışma ödeneği’, genel ekonomik kriz gibi nedenlerle en az dört hafta, en fazla da üç ay süreyle işyerinin bir bölümünün ya da tamamının faaliyetini durdurması halinde kullanılabiliyor.

Bu süre zarfında ise çalışanlara işsizlik ödeneğinden belli oranlarda para ödenmeye devam ediliyor. Kısa çalışma ödeneğinin sona ermesi ise zorlayıcı sebebin ortadan kalkması ya da çalışanın işe girmesine bağlı. Ancak uygulamanın yeni olması ve yeterince bilinmemesi nedeniyle işveren ve çalışanların bu uygulamaya rağbet göstermediği biliniyor. Zaten Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik’in, “Şu ana kadar 'Ekonomik kriz ve zorunluluktan dolayı Kısa Çalışma Ödeneği'nden istifade etmek istiyoruz” diye müracaat eden işveren yok” sözü de, uygulamanın işler hale gelmediğinin bir göstergesi.

Tensikat son çare olmalı!
Ekonomik kriz nedeniyle tensikata gitmeden önce başvurulan bir diğer uygulama da ücretsiz izin. Uygulamada “ücretsiz izin” ya da “zorunlu tatil” olarak adlandırılan askıya alma halleri ancak çalışanın bu durumu kabul etmesiyle uygulanabiliyor. Ancak bir haftadan fazla süreyle işin durmasına yol açan zorlayıcı nedenler olması durumunda iş sözleşmesi askıya alınabiliyor. Hatta sözleşme, çalışan tarafından feshedilmediği sürece de askı halinde devam ediyor. Ancak Cemil Özden’in yorumu, “Ekonomik kriz ve benzeri hallerde iş sözleşmesi askıda olmaz, işverenin ücret ödeme borcu devam eder” şeklinde.

"İşe iadeden feragat edilemez"
İşten çıkarmalarda yaşanan bir diğer durum ise işveren ve çalışanın anlaşarak iş sözleşmesini karşılıklı feshetmesi. Avukat Uçum, işten çıkarılacak bir çalışanla anlaşma yoluna giden işverenin, çalışana “makul yarar” sağlamakla yükümlü olduğunu söylüyor. Yani zaten işten çıkaracağı bir çalışanla anlaşma yoluna giden işverenin, çalışana kıdem ve ihbar tazminatının haricinde maddi yarar sağlaması şart.

Örneğin çalışana iki ya da dört ay ilave maaş verilmişse ya da işsiz kaldığı süre içinde işsizlik ödeneğinden alacağı kadar para verilmişse, karşılıklı anlaşma geçerli hale geliyor. İşten çıkarılan bir çalışanın, “işe iade davasından feragat etme” gibi bir hakkı bulunmadığını da belirten Uçum ekliyor: “Çalışan çıkarılırken ‘İşe iade davası açmayacağım’ şeklinde bir anlaşmaya imza atsa dahi, bu geçersizdir. İşten çıkarılan bir çalışanın her daim işe iade davası açma hakkı vardır.”

Yasa, “İşsizlik sigortası kapsamındaki bir işyerinde çalışırken çalışma istek, yetenek, sağlık ve yeterliliğinde olmasına rağmen (kendi istek ve kusuru dışında) işini kaybeden sigortalı işsizler, işsizlik sigortasından faydalanabilir” diyor. Ancak işten çıkarılmadan önce çalıştığınız ve prim ödediğiniz gün sayısı, fondan faydalanabilmek için en kritik noktayı oluşturuyor. İşten çıkarılmadan önce 120 günü sürekli olmak üzere, son üç yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası priminin ödenmiş olması ve işten çıkış tarihinden itibaren 30 gün içinde Türkiye İş Kurumu’na şahsen başvurulması gerekiyor.

İşsizlik ödeneğinden faydalanma hakkı kazanan sigortalı bir işsizin alacağı aylık maaş ise şu şekilde hesaplanıyor: Önce işten ayrılmadan önceki son dört aylık kazancınızın günlük ortalaması bulunuyor. Ardından da bu ortalamanın yüzde kırkı alınarak, işsizlik ödeneği alacağınız gün sayısıyla çarpılıyor. Örneğin 600 gün sigortalı olarak çalışan bir işsiz, 180 gün işsizlik maaşı almaya hak kazanıyor. İşten ayrılmadan önceki son üç yıl içinde 900 gün prim ödemiş olanlara 240, 1080 gün ve daha fazla prim ödemiş olanlara ise 300 gün süreyle işsizlik maaşı veriliyor.

Rakamlarla işsizlik sigortası

* 29 bin 601 - 31 Ekim–19 Kasım arasında işsizlik sigortasına başvuran kişi sayısı

* 1 milyon 345 bin 909 - Mart 2002’den bugüne kadar ödenekten faydalanmak isteyen kişi sayısı

* 1 milyar 707 milyon 221 bin 679 YTL - Ödenek almaya hak kazanan işsizlere dağıtılan toplam pay tutarı

* 36 milyar 711 milyon 743 bin YTL - İşsizlik Sigortası Fonu’ndaki toplam varlık

İŞSİZ KALANLARIN YOL HARİTASI
- Bilinenin aksine işveren, ücretsiz izin uygulamasını ancak çalışan kabul ederse devreye alabilir.

- İşverenin işten çıkaracağı bir çalışanla anlaşma yoluna gitmesi durumunda, kıdem ve ihbar tazminatının haricinde maddi yarar sağlaması şart.

- Ekonomik kriz ve benzeri hallerde iş sözleşmesi askıya alınamadığı gibi, işverenin ücret ödeme sorumluluğu devam ediyor.

- İşten çıkarılan bir çalışan ‘İşe iade davası açmayacağım’ şeklinde bir anlaşmaya imza atsa dahi, bu geçersiz sayılıyor.

- Gerçekten ekonomik kriz nedeniyle çıkarılıp çıkarılmadığınızı, işten çıkarıldıktan bir ay içinde dava açarak öğrenmeniz mümkün.

- İşverenin, kısa çalışma ödeneği ya da ücretsiz izin gibi uygulamalardan sonra son çare olarak tensikata gitmesi uygun görülüyor.

- İşsizlik maaşı alabilmek için, işten çıkarılış tarihinden itibaren 30 gün içinde Türkiye İş Kurumu’na şahsen başvurulması gerekiyor.

onur.uysal@sabah.com.tr

Bu makale 470 kez okundu.

Beyaz Saray Sitesinde 'Kürdistan' Kampanyası
Özel Üniversiteden 'katliam' Bursu!
''Türkiye'ye gitmeyin sizi kurtaramayız''
Bayram Tatilinde Zorla Çalışma Yaptırılabilir Mi?
İhsanoğlu Erdoğan'ın Mesajını Paylaştı
Feleğin Çemberi
Bayram Akşamı Bir Ev Kül Oldu
Pensilvanya'dan İçki İçme Ruhsatı
Taksi 7 Yaşındaki Çocuğa Çarptı
Milyonlarca Emekliye Müjde!
Ozan Ceyhun: Avrupa'da algı operasyonu yapan TV kanalı var
SGK'yı Kullanarak Dolandırıyorlar
Paralel Örgüt Dink Cinayetinin Delillerini İmha Etmiş!
Gazze’de Bombaların Gölgesinde Bayram
Paralel Örgüttün Keyfine Göre Örgüt, Keyfine Göre Dinleme!
110'dan fazla İsrail askeri öldürüldü
SGK Görevde Yükselmeyi Erteledi
Selahattin Demirtaş'tan 'Büyük Menderes' gafı
Bayramda 3 kilo alabilirsiniz
Sivas’ta ticari araç devrildi: 2 ölü, 7 yaralı
En uzun sorgu
THY uçakları kuş sürüsüne çarptı
Emniyetteki kayıtları cemaatin dokunulmaz polisi silmiş!
Günün bombasını Arınç patlattı
İngiliz bankasına 218 milyon sterlin ceza
AK Partili vekilden Obama'ya mektup!
5 dev ülke liderinden Gazze için acil çağrı
Topbaş: Erdoğan cumhurbaşkanı olmalı, çünkü...
İsrail'in Gazze'ye yönelik yıkımın 'orantısızlığını' gösteren bilanço!
Netanyahu: Tamamen yok etmeden sonlandırmayacağız
İsrail'den Gazze'ye yoğun bombardıman: 9 ölü
Memurlara ödenen taltif ya da taltif zengini nasıl olunur?
İşte dinleme kararlarına imza atan ‘özel’ hakimler
Erdoğan'dan paralellerin kelepçe şovuna tokat gibi cevap
Oda arkadaşının cinsel organını jiletle keserek öldürdü
Bursa Uludağ'da teleferik paniği
Sıfır faizli krediye rekor başvuru
İzmir'de Berk bebeğe nakil heyecanı
Bahçeli’ye şok protesto
Bakan Eker: O hep en zor olanı seçti
YSK Başkanı'ndan seçimle ilgili vatandaşa çağrı
İsrail hastane bombaladı: En az 10 çocuk şehit
Aylık 15 Bin TL'ye Personel Alacak
Görevde Yükselmede Bundan Sonra Ne Olacak?
Erdoğan: İrtibatları tek tek ortaya çıktı
Hamas darbe üstüne darbe vuruyor
Arınç'tan Erdoğan'a: Ampul gibi dikmiş oraya!
AK Parti'de Erdoğan rozeti hızla yayılıyor
Milli Eğitim Bakanlığı, O Öğrencilerin Notlarını Yanlış Hesapladı!
Emniyetten Dakika Dakika Açıklama
Yüksek Hızlı Tren biletleri bedava olunca tükendi
O Medya Patronu Beni Aradı ve Dedi ki...
'Paralel polislerin' Telefonları Toplandı
Bursa'da Korkutan Yangın
Türk Ordusu Rumları Korkuttu
Böyle Bir Kafasızlık Yapmasın
Ulusal yas bitti ama orada bayrak göndere çekilmedi
Başkasının telefon hattını kullananlar dikkat
Taşeron İşçilerinin Yıllık İzin Çilesi Sona Eriyor!
ÇSGB Bakan Yardımcısı Halil ETYEMEZ'in Ramazan Bayramı Mesajı
'Yaygın, sistemli ve organize hareket'
AK Parti'de İstifa
Paralel Polislerden Savunma Yerine Beddua!
Alman Bild gazetesinden Müslümanlara Hakaret
Menderes Türel'den Baykal'a Bayram Jesti
Mourinho G.Saraylıları Çok Kızdıracak!
MEB Özür Grubu Atama Takvimindeki Değişikliğin Sebebi
Taşeron İşçilerle İlişkin Kanun Teklifi!
Hızlı Trende Çayı Kaç Liraya İçebileceksiniz?
Bayram Namazını Spor Salonunda Kıldılar
Kassam Tugayları: 91 İsrail Askeri Öldürdük
'Mavi Bayrak'ta Dünya Üçüncüsüyüz
Dev Gemi Limana Sığmadı
Türkiye'nin En Ucuz Eti Bu İlde Satılıyor
Ordu Belediyesi Gazze'yi Kardeş Şehir İlan Etti
Görmez: Allah'ın İpine Sımsıkı Sarılın
Başbakan'dan Bedelli Askerlik Açıklaması
Binde Birini Bile Tanımıyor Muhterem!
14 Belediye Başkanı AK Parti Rozeti Takacak
Eski Bakana Adliye Çıkışı Protesto
CHP'li Belediye Suriyelileri Kovdu
Perşembe Belediye Başkanı İnam Kaza Geçirdi
Bayramda Tatil Bölgeleri Doldu
"İple yüz germe" Yöntemiyle Gençleşme
Bayramda Ağır Tatlı İkramlarına ''dur'' Deyin
Sağlık Bakanlığından Onaylı Bayram İkramı
Bayburt ve Samsun'da KKKA Şüphesiyle Ölüm
Süreç Yoğun Şekilde Devam Edecek
Eğer Ölmezseniz Bugün Bayram, Erken Kalkın Çocuklar
Çöpte Bulundu, Adı Bayram Oldu
Alo Beni de Kurtarın!
Emir O Savcılardan
Hedefleri Erdoğan'dı!
Barack Obama'dan Acil Çağrı
Bütün Pisliklerin İçinde O Var
Haram yememiş ama 557 maaş taltif almış
Davutoğlu'ndan Avrupalı Bakana Tokat Gibi Cevap
Google'ın Sır Projesi İstanbul'da Çalındı
Erdoğan:İlker Paşa ‘Bugün bize yarın size’ demişti
Rahim Ağzı Kanseri taraması ücretsiz yaptırılabilecek
YÖK öğrenciler için yatay geçiş rehberi hazırladı
689 maaş taltifinin sırrı ya da taltif zengini nasıl olunur?
Ankara-İstanbul YHT seferine yoğun ilgi
Su kanalında kaybolan aile aranıyor
Mehmet Baransu mahkeme salonunu basmaya kalktı
İş kazası ile ilgili bilinmesi gerekenler
5 Bin Personel Alınacak
MHP'li Özcan Yeniçeri'ye ses kasedi şantajı
11. katta psikolog iknası
İslam: 'Son sürat ilerlemeye devam ediyoruz'
Bayram öncesi aile faciası!
İdris Naim Şahin’den o polislere destek ziyareti
Flaş! Obama'nın banka hesapları donduruldu!
'Ekmek Bey'i tebrik ediyorum'
Paralel örgütten Hz Muhammed'e (SAV) büyük saygısızlık!
Bayram Tebrik Mesajımız
Ülkeyi bombalayacağım deyince!
Ülker dev firmayı satın alıyor
Türk F-16'lar havalandı! Sınırda sıcak saatler
Netanyahu: Hamas ateşkesi ihlal ediyor
SGK Rehberi Facebook'ta