Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim

Kamuda Bu Personelden Vergi Alınması Kalkıyor Mu? İşte Yeni Kanal Ayarları İçin Yapmanız Gerekenler! 80 Bin Taşeron İşçi Kadroya Kavuşuyor Kurban Bayramı Tatili Kaç Gün?
İş kazalarında işverenlerin bildirim yükümlülükleri ve sorumlulukları nelerdir?
İş kazalarında işverenlerin bildirim yükümlülükleri ve sorumlulukları nelerdir?
2 Ocak 2013 Çarşamba 23:08

İŞ KAZALARINDA İŞVERENLERİN BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE SORUMLULUKLARI NELERDİR?

Özer DEMİRDİZEN*

I- GİRİŞ

İşverenin, işyerinde vuku bulan iş kazası olayını bildirim yükümlülüğü ve meydana gelen zarar sebebiyle hukuki sorumluluğu iş ve sosyal güvenlik yasalarıyla belirlenmiştir. İşverenin, bu sorumluluk hali ilke olarak iş akdinden doğan işçiyi gözetme ve koruma borcundan kaynaklanmaktadır.

Bu çalışmamızda işverenin işyerinde meydana gelen iş kazası olayını nerelere bildireceği, bu durumla karşılaşması halinde neler yapması gerekeceği ve sorumluluklarının neler olacağı üzerinde durulmaktadır.

II- İŞVERENLERE GETİRİLEN BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜKLERİ

İşverenin işyerinde meydana gelen iş kazası olayını bildirim yükümlülüğü 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13.maddesinin 2.fıkrasında ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77.maddesinin 3.fıkrasında açıklanmaktadır. Bu yasalara göre işverenin iş kazasını, kolluk kuvvetlerine, Sosyal Güvenlik Kurumuna, Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne bildirmesi zorunlu tutulmuştur.

A- Kolluk Kuvvetlerine Bildirim Yükümlülüğü

İşveren, 5510 sayılı yasanın 13.maddesinin 2.fıkrasına göre, iş kazası olayını, kazanın meydana geldiği yerin yetkili kolluk kuvveti olan polis ya da jandarmaya derhal bildirmekle yükümlüdür. İş kazası, bu kolluk güçlerinden herhangi birine değil, kazanın gerçekleştiği yere göre, bunlardan hangisi görevliyse onun yetkili karakoluna bildirilmektedir.

Bildirme hali ise herhangi bir şekil şartına bağlanmamıştır. Buradan, bu bildirimin matbu bir şeklinin olmadığı, herhangi bir yazı ile olayın gerçekleştiği yerin polis ya da jandarmasına vakit kaybedilmeksizin yapılabileceği anlaşılmaktadır. Yasada bu bildirim yükümlülüğüne yer verilmiş olmasına rağmen, bununla ilişkili cezai müeyyideye yer verilmemiştir.

B- Sosyal Güvenlik Kurumuna Bildirim Yükümlülüğü

İşveren, 5510 sayılı yasanın 13.maddesinin 2.fıkrasına göre, iş kazası olayını, Sosyal Güvenlik Kurumuna en geç kazadan sonraki üç işgünü içinde iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile bildirilmekle yükümlüdür. İş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde ise, bildirim süresi iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren 3 iş günüdür.

İşverenler iş kazası bildirimlerini, işyerlerinin bağlı olduğu Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüklerine bildireceklerdir. Ancak, Kurumun başka bir müdürlüğüne yapılan bildirim de bağlı olunan müdürlüğe yapılmış gibi kabul edilecektir.

Bildirim süresi iş günü olarak belirlendiğinden cumartesi, pazar günleri ile ulusal bayram ve genel tatil günleri hesaba katılmayacak, bu günlere rastlayan günleri takip eden günden itibaren söz konusu süre işlemeye devam edecektir.

İş kazası bildiriminin taahhütlü, ideali taahhütlü veya acele posta servisi (APS) ile yapılması durumunda belgenin postaya veriliş tarihi, adi posta veya kargo yoluyla yapılması durumunda ise belgenin Kurum kayıtlarına alınış tarihi dikkate alınmaktadır. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 35.maddesinde bu bildirimin elektronik ortamda da Kuruma bildirebileceği belirtilmektedir. Bu formun elektronik ortamda gönderilmesi ile ilgili iş ve işlemler Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayımlanan 2012/13 sayılı Genelge ile ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

Yukarıda anlatılan yasal süre içerisinde işverence iş kazasının bildirilmemesi halinde, idari para cezası uygulanmamakta olup, 5510 sayılı yasanın 21.maddesinin 2.fıkrasına göre, bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği SGK tarafından işverenden tahsil edilmektedir.

C- Çalışma Ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne Bildirim Yükümlülüğü

İşveren, 4857 sayılı yasanın 77.maddesinin 3.fıkrasına göre, iş kazası olayını, en geç 2 iş günü içinde yazı ile ilgili bölge müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür. 665 sayılı KHK'nin 25.maddesi ile 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu'na eklenen geçici 2.madde ile Bölge Müdürlüğüne/Müdürüne yapılan atıfların Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne/Müdürüne
yapılmış sayılacağı belirtilmektedir. Bu nedenle, işverenler tarafından yapılacak iş kazası bildiriminin ilgili Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne yapılması gerekmektedir.

Yazılı bildirim yükümlülüğü herhangi bir şekle tabi tutulmamıştır. Ancak, usul olarak bildirim, işyerinin dosya numarasına yer verilen ve kaza olayını kısaca açıklayan dilekçe ile işyerinin bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne yapılmaktadır. İşveren tarafından yasal süresi içerisinde iş kazasının bildirilmemesi halinde 2012 yılı için 1.250 TL idari para cezası uygulanmaktadır. Bildirimin taahhütlü, ideali taahhütlü veya APS ile yapılması durumunda belgenin postaya veriliş tarihi, adi posta yoluyla yapılması durumunda ise belgenin kayıtlara alınış tarihi dikkate alınmaktadır.

Hem SGK'ya hem de Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne yapılacak bildirimlerde, bildirim süresi iş günü olarak belirlendiğinden cumartesi, pazar günleri ile ulusal bayram ve genel tatil günleri hesaba katılmayacak, bu günlere rastlayan günleri takip eden günden itibaren söz konusu süre işlemeye devam edecektir.

III- İŞVERENİN SORUMLULUKLARI

İşverenin, iş kazası ile ilgili sorumluluk halleri 5510 sayılı yasanın 21.maddesinin 1.fıkrası, 23.maddesinin 2.fıkrası ile 76.maddesinin 2. Ve 4. fıkralarında açıklanmaktadır. Bu sorumluluk halleri işverenin, sigortalı bildirimini yasal süresi içerisinde yapmaması, sağlık hizmetlerini derhal sağlamaması, iş kazasının oluşumdaki kastı veya iş mevzuatına aykırı davranışları sebebiyle oluşmaktadır.

A- İşverenin İşçisinin Sigortalı Bildirimini Yapma Sorumluluğu

İşveren, çalıştırdığı işçisinin sigortalı bildirimini inşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başladığı gün, diğer işyerlerinde ise sigortalılık başlangıç tarihinden önce işe giriş bildirgesi ile Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmekle yükümlüdür.

Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içerisinde sigortalı işe giriş bildirgesi ile SGK'ya bildirilmemesi halinde, 5510 sayılı yasanın 23.maddesinin 2.fıkrasına göre, iş kazasına uğrayan sigortalı için SGK tarafından yapılan ve ileride yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile gelir bağlanırsa bu gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri tutarı, sorumluluk halleri aranmaksızın işverene ödettirilmektedir.

İşvereni bu anlamda sorumlu tutabilmek için sigortalı işe giriş bildirgesinin kanuni süresinde SGK'ya verilmemiş olması, iş kazasının, sigortalı işe giriş bildirgesinin SGK'ya verildiği tarihten önce meydana gelmiş bulunması şarttır.

B- İşverenin Sağlık Hizmetlerini Derhal Sağlama Sorumluluğu

İşveren, 5510 sayılı yasanın 76.maddesinin 1.fıkrasına göre, iş kazasına uğrayan işçisine sağlık durumunun gerektirdiği sağlık hizmetlerini derhal sağlamakla yükümlüdür. Bu amaçla işveren tarafından yapılan ve belgelere dayanan sağlık hizmeti giderleri ile yasada tanımlanan yol gideri, gündelik ve refakatçi giderleri SGK tarafından karşılanmaktadır.

Yukarıdaki paragrafta belirtilen yükümlülüklerinin yerine getirilmesindeki ihmalinden veya gecikmesinden dolayı, sigortalının tedavi süresinin uzamasına veya malül kalmasına veya malüllük derecesinin artmasına sebep olan işveren 5510 sayılı yasanın 76.maddesinin 2.fıkrasına göre sorumlu tutulmakta, SGK'nın bu nedenle yaptığı her türlü sağlık hizmeti giderini ödemekle yükümlü olmaktadır.

C- İşverenin Kastı Veya İş Mevzuatına Aykırı Bir Hareketi Sonucunda Meydana Gelen İş Kazasındaki Sorumluluğu

İş kazası, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, SGK tarafından sigortalıya veya hak sahiplerine 5510 sayılı yasa gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, 5510 sayılı yasanın 21.maddesinin 2.fıkrasına göre SGK tarafından işverene ödettirilmektedir.

Ayrıca, 5510 sayılı yasanın 76.maddesinin 4.fıkrasına göre bu durumda SGK tarafından yapılan sağlık hizmeti giderleri de işverene tazmin ettirilmektedir.

Kasıt, iş kazasına işverenin bilerek ve isteyerek, hukuka aykırı eylemiyle neden olması hali olarak tanımlanmaktadır. Zarara neden olan eylemin bilinçli olarak yapılması kasıt için yeterli olup, sonuçlarının istenip istenmemesi kastı ortadan kaldırmamaktadır. İşverenin eylemi hukuka aykırı olmamakla birlikte, yaptığı hareketin hukuka aykırı sonuç doğurabileceğini bilmesi, ihmali veya ağır ihmali sorumluluğunu kaldırmamaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 77.maddesine göre, işverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar.

İş kazası işverenin, yukarıdaki paragrafta yasal düzenlemesine yer verilen sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi sonucunda oluşmuşsa, bu durum, işvereni SGK'na karşı sorumlu hale getirmektedir.

İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınmaktadır.

Kaçınılmazlık, olayın meydana geldiği tarihte geçerli bilimsel ve teknik kurallar gereğince alınacak tüm önlemlere rağmen iş kazasının meydana gelmesi durumudur. İşveren alınması gerekli herhangi bir önlemi almamış ise olayın kaçınılmazlığından söz edilemeyecektir.

IV- SONUÇ

Sonuç olarak, ağır yaptırımlarla karşılaşmamak için işverenler üzerlerine düşen sorumlulukları dikkatli bir şekilde yerine getirmelidir. Bunun için öncelikle işyerinde çalışanların yasal süresi içerisinde sigortalı bildirimlerini yapıp, işyerinde işçi sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine uygun hareket edilmesini sağlamalı ve bunun takibini de yapmalıdır.

Ayrıca, iş kazası olayının hem SGK'ya hem de işyerinin bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne ayrı ayrı olarak bildirilmesi yükümlülüğünün halen devam ettiği unutulmamalıdır.

KAYNAKÇA
Güzel, Ali, Okur, Ali Rıza ve Caniklioğlu, Nurşen (2010). Sosyal Güvenlik Hukuku. İstanbul: Beta Yayınları.

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı (12.05.2010). Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği. Ankara: Resmi Gazete (27579 sayılı).

T.C. Yasalar (16.06.2006) 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu. Ankara: Resmi Gazete (26200 sayılı).

T.C. Yasalar (10.06.2003) 4857 Sayılı İş Kanunu. Ankara: Resmi Gazete (25134 sayılı).
T.C. Yasalar (05.07.2003) 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu. Ankara: Resmi Gazete (25159 sayılı).

T.C. Yasalar (02.11.2011) 665 Sayılı Çalışma Ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname. Ankara: Resmi Gazete (28103 Mükerrer sayılı).
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi (01.12.2008) 5624/18632 sayılı kararı.
Ankara: Yargıtay 21. Hukuk Dairesi.
* Sosyal Güvenlik Denetmeni

Kaynak: Mali Çözüm/ Mayıs-Haziran 2012

SGK RehberiSGK Rehberi

Bu haber 11,480 kez okundu.

AİHM’den Ankara’ya din kültürü ve ahlak bilgisi dersini en kısa sürede kaldır kararı17 Eylül 2014 08:51
Çin'den Kuran kurslarına 'operasyon'15 Eylül 2014 20:06
İşveren İşlemleri13 Eylül 2014 20:07
SGK'nın "İşveren Sistemi" SOS veriyor08 Eylül 2014 22:37
İnsanlığa örnek sağlık hizmetleri sunuyoruz
Kamuda Bu Personelden Vergi Alınması Kalkıyor Mu?
Türk F-16'ları Azerbaycan'da
Bakan Işık elektrikli minibüsü test etti
Diyarbakır'da üç okul yakıldı
SON DAKİKA! YÖK'ten tarihe geçecek KPSS itirafı!
Danıştay kararı ile memurluktan çıkarıldılar
Kreş Yardımı Nasıl Alınır, Kimlere Verilir?
Sınavsız 10 Bin Lira Maaşlı Memurlar
İzmir'de ortaokul öğrencisi intihar etti
Facebook'tan büyük ayıp
TEM Otoyolu 15 saat trafiğe kapanacak
Yağışlar İstanbul’a kaç günlük su kazandırdı?
İstanbul-İzmir arası 6.5 saate iniyor
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Genelkurmay Başkanı'nı kabul etti
Yağmur altında mehteranlı eylem
Avcılar metrobüs durağı kapatılıyor
Emekli Memurlar Zam İstedi
El Pençe Duracak Halde Değiliz
Yalan Haberlerle Bu Ülkenin İtibarı Zedelenmez
Türkiye'nin IŞİD Gibi Bir Muhatabı Yok
SGK’da Elektronik Atama
Erdoğan: O banka şu anda batmış
CHP'li Nazlıaka'nın foyası ortaya çıktı
Erdoğan'dan Koç'a ''ananas'' eleştirisi
Kemal Kılıçdaroğlu'ndan İzmir'e darbe!
IŞİD'in öldürdüğü rehineler neden korkmuyordu?
Topbaş'tan İstanbul için müthiş öneri
Türkiye'ye Uçaksavar ve Havan Mermisi Düştü
Din Eğitimi ile Din Dersi Aynı Şey Değil
Mektubu Samimiyetsizlik Olarak Görüyorum
İş Adamına Silahlı Saldırı!
Merak Etti Üretti, Kanser Hastalarına Umut Oldu
Anne-Baba İntihar Etti, İkizler Davalarla Büyüyor
Yalan Haberlerle Bu Ülkenin İtibarı Zedelenmez
İstanbul Büyük Otogarı'nı Su Bastı
8 İl İçin Sağanak Yağış Uyarısı
Canavarın Sırrı Çözüldü
BES'te Fon Büyüklüğü 35 Milyar Lirayı Aşar
Kimlerin Hizmet Alımında Çalışacağı Netleşecek
Aile Hekimlikleri de "Acil" Gibi Olacak
Erdoğan ve Türkiye'ye Yapılan Oyunu Deşifre Etti
Davutoğlu: ABD'liler öyle mahcup ki...
Koç'tan Hükümete Tam Destek
İş Güvenliğine Eylem Planı Şart
Torba ‘Af’fetmedi!
Bedelli Askerlik Şartları Belli Oldu Dikkatler Genelkurmay'da
Rant Vergisi Mi Geliyor?
İstanbul'da Yağış Trafiği Aksatıyor
Avustralya Polisinden IŞİD Operasyonu
Yüksekova'da 2 Okul Yakıldı
"Torba Yasa"daki son değişiklikler -3-
Adana'da bin 750 Polisle Şafak Baskını
İşte Yeni Kanal Ayarları İçin Yapmanız Gerekenler!
10 milyon emekliye Bayram müjdesi
Avcılar'da AVM'ye Silahlı Saldırı
Yemekten Sonra Uyku Basıyorsa Bunları Okuyun
Emekli Maaşı Alanlar Uyarı!
CHP'de yolsuzluk ve rüşvet itirafları!
Kamuya Bayramdan Önce 2 Bin 500 Atama
Binlerce Kişinin Beklediği Haber! POMEM Alımları 3 Kasım'da Başlıyor
Memura İlave Zam Yapılmalı Mı?
Okul korsanlarına operasyon! Polis 5 bin kitaba el koydu
Sahte isimle dinlediler hukuku hiçe saydılar
80 Bin Taşeron İşçi Kadroya Kavuşuyor
ABD'den Türkiye'ye Sürpriz Teklif
Davutoğlu OHabere Çok Kızdı: El İnsaf Ya Hu!
Kurban Bayramı Tatili Kaç Gün?
Türkiye’yi 2023'e taşıyacak 25 özel plan!
Suriye ve Irak konusunda yüksek beklenti var
Kılıçdaroğlu'nun üslubu ekonomiye ihanettir
Yaşını Dolduran Kadınlara Erken Emeklilik Müjdesi
Torba Kanun madenleri vurdu
Davadan Feragat Edenlere Emeklilik Yolu Açıldı
Kış Uykusu’na özel gösterim
Türk sinemasının 100. yılı sergilendi
Bakan Elvan: 'Artık Türkiye’ye kimsenin gücü yetmez'
BBC: IŞİD, Papa’yı Türkiye’de öldürebilir
Cumhurbaşkanı Erdoğan 3 kanunu daha onayladı
Diyanet açıkladı! Krediyle kurban kesmek caiz mi?
Asansör boşluğuna düşen doktor öldü
Suriye tarafından askere ateş açıldı
Davutoğlu: Böyle bir dili asla kabul edemeyiz
Din dersi baskı aracı gibi yansıtılamaz
Bakanların Adıyla Dolandıran Kadın Pes Dedirtti!
New York Times'ın Erdoğan haberi Ceylan Yeginsu'nun
Konyaaltı sahilinde 'zehir' korkusu...
Zeybekci'den Boeing 737 ile simülasyon uçuşu
Ağrı Dağı'na mevsimin ilk karı düştü
Türkiye'nin Dış Ticaret Hacmi 911 Milyar Lira
Çankaya Köşkü'nün süvarileri
İzmit'i Alarma Geçiren Patlama
AA'dan Aydınlık'ın yalan haberine tekzip
DİKKAT Çeken Görüntü!
KPSS Ortaöğretim/Önlisans Sınava Giriş Belgeleri Yayında
Her Açık Alanda Sigara İçilemeyecek
IŞİD Nedir, Ne Değildir ! Çok Çarpıcı Bir Yorum
Kılıçdaroğlu'ndan Davutoğlu'na Bank Asya Mektubu
9 Türk Vatandaşı Hac'da Hayatını Kaybetti
Kamu Görevlilerinin Ücretleri Ve Sosyal Hakları Arttırılsın!
Artık çipsiz madenci kalmayacak!
İİBF'lilerin Kadro Çilesi Bitecek Mi?
2 Bin Lira Maaş Var, Çalışacak Kimse Yok!
Cemaat, TSK'ya nasıl sızdı?
Yabancı Dil Sınav Sonuçları Açıklandı! TIKLA ÖĞREN
Atatürk'e Behçet Kemal Çaağlar tarafından yazılan Mevlid
Türkiye'yi teröre destek veren ülke gibi göstermek densizliktir
Bazı doktorların yumurtaya ve kırmızı ete borcu var
"Demokrasi tarihinin acı günü"
Türksat 4A Bu Gece Devreye Girecek
Altın Fiyatları Düştü Bunları Sakın Yapmayın
Emekliliği Hak Eden De İş Kaybı Tazminatı Alabilecek
UYAP'ta 'çifte kayıt' Skandalı
Musuldaki 49 Rehinenin Sorumlusu!
Davutoğlu’nun teklifine Yunanistan'dan küstah cevap!
Erdoğan Talimatıyla Sivilleşiyorlar
Mühendis ve Doktorların 2015 Yılı Emekli Maaş ve İkramiyesi Ne Kadar Olacak?
6 ve7.Sınıflara İş Sağlığı ve Güvenliği Dersleri Geliyor
Memur Olan Öğretmenliğe Nasıl Atanır?
Hüseyin Yayman'dan Bomba Analiz! Yeni Türkiye Ne Demek?