Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim

Emekli İkramiyelerinin Hesaplanmasında SON DAKİKA! Açıköğretim Fakültesi Öğrencilerine Müjdeli Haber! 2015 Yılı Net Memur Maaşları Başbakandan Milyonlarca Kişiye Müjde!
İş kazalarında işverenlerin bildirim yükümlülükleri ve sorumlulukları nelerdir?
İş kazalarında işverenlerin bildirim yükümlülükleri ve sorumlulukları nelerdir?
2 Ocak 2013 Çarşamba 23:08

İŞ KAZALARINDA İŞVERENLERİN BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE SORUMLULUKLARI NELERDİR?

Özer DEMİRDİZEN*

I- GİRİŞ

İşverenin, işyerinde vuku bulan iş kazası olayını bildirim yükümlülüğü ve meydana gelen zarar sebebiyle hukuki sorumluluğu iş ve sosyal güvenlik yasalarıyla belirlenmiştir. İşverenin, bu sorumluluk hali ilke olarak iş akdinden doğan işçiyi gözetme ve koruma borcundan kaynaklanmaktadır.

Bu çalışmamızda işverenin işyerinde meydana gelen iş kazası olayını nerelere bildireceği, bu durumla karşılaşması halinde neler yapması gerekeceği ve sorumluluklarının neler olacağı üzerinde durulmaktadır.

II- İŞVERENLERE GETİRİLEN BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜKLERİ

İşverenin işyerinde meydana gelen iş kazası olayını bildirim yükümlülüğü 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13.maddesinin 2.fıkrasında ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77.maddesinin 3.fıkrasında açıklanmaktadır. Bu yasalara göre işverenin iş kazasını, kolluk kuvvetlerine, Sosyal Güvenlik Kurumuna, Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne bildirmesi zorunlu tutulmuştur.

A- Kolluk Kuvvetlerine Bildirim Yükümlülüğü

İşveren, 5510 sayılı yasanın 13.maddesinin 2.fıkrasına göre, iş kazası olayını, kazanın meydana geldiği yerin yetkili kolluk kuvveti olan polis ya da jandarmaya derhal bildirmekle yükümlüdür. İş kazası, bu kolluk güçlerinden herhangi birine değil, kazanın gerçekleştiği yere göre, bunlardan hangisi görevliyse onun yetkili karakoluna bildirilmektedir.

Bildirme hali ise herhangi bir şekil şartına bağlanmamıştır. Buradan, bu bildirimin matbu bir şeklinin olmadığı, herhangi bir yazı ile olayın gerçekleştiği yerin polis ya da jandarmasına vakit kaybedilmeksizin yapılabileceği anlaşılmaktadır. Yasada bu bildirim yükümlülüğüne yer verilmiş olmasına rağmen, bununla ilişkili cezai müeyyideye yer verilmemiştir.

B- Sosyal Güvenlik Kurumuna Bildirim Yükümlülüğü

İşveren, 5510 sayılı yasanın 13.maddesinin 2.fıkrasına göre, iş kazası olayını, Sosyal Güvenlik Kurumuna en geç kazadan sonraki üç işgünü içinde iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile bildirilmekle yükümlüdür. İş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde ise, bildirim süresi iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren 3 iş günüdür.

İşverenler iş kazası bildirimlerini, işyerlerinin bağlı olduğu Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüklerine bildireceklerdir. Ancak, Kurumun başka bir müdürlüğüne yapılan bildirim de bağlı olunan müdürlüğe yapılmış gibi kabul edilecektir.

Bildirim süresi iş günü olarak belirlendiğinden cumartesi, pazar günleri ile ulusal bayram ve genel tatil günleri hesaba katılmayacak, bu günlere rastlayan günleri takip eden günden itibaren söz konusu süre işlemeye devam edecektir.

İş kazası bildiriminin taahhütlü, ideali taahhütlü veya acele posta servisi (APS) ile yapılması durumunda belgenin postaya veriliş tarihi, adi posta veya kargo yoluyla yapılması durumunda ise belgenin Kurum kayıtlarına alınış tarihi dikkate alınmaktadır. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 35.maddesinde bu bildirimin elektronik ortamda da Kuruma bildirebileceği belirtilmektedir. Bu formun elektronik ortamda gönderilmesi ile ilgili iş ve işlemler Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayımlanan 2012/13 sayılı Genelge ile ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

Yukarıda anlatılan yasal süre içerisinde işverence iş kazasının bildirilmemesi halinde, idari para cezası uygulanmamakta olup, 5510 sayılı yasanın 21.maddesinin 2.fıkrasına göre, bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği SGK tarafından işverenden tahsil edilmektedir.

C- Çalışma Ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne Bildirim Yükümlülüğü

İşveren, 4857 sayılı yasanın 77.maddesinin 3.fıkrasına göre, iş kazası olayını, en geç 2 iş günü içinde yazı ile ilgili bölge müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür. 665 sayılı KHK'nin 25.maddesi ile 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu'na eklenen geçici 2.madde ile Bölge Müdürlüğüne/Müdürüne yapılan atıfların Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne/Müdürüne
yapılmış sayılacağı belirtilmektedir. Bu nedenle, işverenler tarafından yapılacak iş kazası bildiriminin ilgili Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne yapılması gerekmektedir.

Yazılı bildirim yükümlülüğü herhangi bir şekle tabi tutulmamıştır. Ancak, usul olarak bildirim, işyerinin dosya numarasına yer verilen ve kaza olayını kısaca açıklayan dilekçe ile işyerinin bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne yapılmaktadır. İşveren tarafından yasal süresi içerisinde iş kazasının bildirilmemesi halinde 2012 yılı için 1.250 TL idari para cezası uygulanmaktadır. Bildirimin taahhütlü, ideali taahhütlü veya APS ile yapılması durumunda belgenin postaya veriliş tarihi, adi posta yoluyla yapılması durumunda ise belgenin kayıtlara alınış tarihi dikkate alınmaktadır.

Hem SGK'ya hem de Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne yapılacak bildirimlerde, bildirim süresi iş günü olarak belirlendiğinden cumartesi, pazar günleri ile ulusal bayram ve genel tatil günleri hesaba katılmayacak, bu günlere rastlayan günleri takip eden günden itibaren söz konusu süre işlemeye devam edecektir.

III- İŞVERENİN SORUMLULUKLARI

İşverenin, iş kazası ile ilgili sorumluluk halleri 5510 sayılı yasanın 21.maddesinin 1.fıkrası, 23.maddesinin 2.fıkrası ile 76.maddesinin 2. Ve 4. fıkralarında açıklanmaktadır. Bu sorumluluk halleri işverenin, sigortalı bildirimini yasal süresi içerisinde yapmaması, sağlık hizmetlerini derhal sağlamaması, iş kazasının oluşumdaki kastı veya iş mevzuatına aykırı davranışları sebebiyle oluşmaktadır.

A- İşverenin İşçisinin Sigortalı Bildirimini Yapma Sorumluluğu

İşveren, çalıştırdığı işçisinin sigortalı bildirimini inşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başladığı gün, diğer işyerlerinde ise sigortalılık başlangıç tarihinden önce işe giriş bildirgesi ile Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmekle yükümlüdür.

Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içerisinde sigortalı işe giriş bildirgesi ile SGK'ya bildirilmemesi halinde, 5510 sayılı yasanın 23.maddesinin 2.fıkrasına göre, iş kazasına uğrayan sigortalı için SGK tarafından yapılan ve ileride yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile gelir bağlanırsa bu gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri tutarı, sorumluluk halleri aranmaksızın işverene ödettirilmektedir.

İşvereni bu anlamda sorumlu tutabilmek için sigortalı işe giriş bildirgesinin kanuni süresinde SGK'ya verilmemiş olması, iş kazasının, sigortalı işe giriş bildirgesinin SGK'ya verildiği tarihten önce meydana gelmiş bulunması şarttır.

B- İşverenin Sağlık Hizmetlerini Derhal Sağlama Sorumluluğu

İşveren, 5510 sayılı yasanın 76.maddesinin 1.fıkrasına göre, iş kazasına uğrayan işçisine sağlık durumunun gerektirdiği sağlık hizmetlerini derhal sağlamakla yükümlüdür. Bu amaçla işveren tarafından yapılan ve belgelere dayanan sağlık hizmeti giderleri ile yasada tanımlanan yol gideri, gündelik ve refakatçi giderleri SGK tarafından karşılanmaktadır.

Yukarıdaki paragrafta belirtilen yükümlülüklerinin yerine getirilmesindeki ihmalinden veya gecikmesinden dolayı, sigortalının tedavi süresinin uzamasına veya malül kalmasına veya malüllük derecesinin artmasına sebep olan işveren 5510 sayılı yasanın 76.maddesinin 2.fıkrasına göre sorumlu tutulmakta, SGK'nın bu nedenle yaptığı her türlü sağlık hizmeti giderini ödemekle yükümlü olmaktadır.

C- İşverenin Kastı Veya İş Mevzuatına Aykırı Bir Hareketi Sonucunda Meydana Gelen İş Kazasındaki Sorumluluğu

İş kazası, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, SGK tarafından sigortalıya veya hak sahiplerine 5510 sayılı yasa gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, 5510 sayılı yasanın 21.maddesinin 2.fıkrasına göre SGK tarafından işverene ödettirilmektedir.

Ayrıca, 5510 sayılı yasanın 76.maddesinin 4.fıkrasına göre bu durumda SGK tarafından yapılan sağlık hizmeti giderleri de işverene tazmin ettirilmektedir.

Kasıt, iş kazasına işverenin bilerek ve isteyerek, hukuka aykırı eylemiyle neden olması hali olarak tanımlanmaktadır. Zarara neden olan eylemin bilinçli olarak yapılması kasıt için yeterli olup, sonuçlarının istenip istenmemesi kastı ortadan kaldırmamaktadır. İşverenin eylemi hukuka aykırı olmamakla birlikte, yaptığı hareketin hukuka aykırı sonuç doğurabileceğini bilmesi, ihmali veya ağır ihmali sorumluluğunu kaldırmamaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 77.maddesine göre, işverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar.

İş kazası işverenin, yukarıdaki paragrafta yasal düzenlemesine yer verilen sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi sonucunda oluşmuşsa, bu durum, işvereni SGK'na karşı sorumlu hale getirmektedir.

İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınmaktadır.

Kaçınılmazlık, olayın meydana geldiği tarihte geçerli bilimsel ve teknik kurallar gereğince alınacak tüm önlemlere rağmen iş kazasının meydana gelmesi durumudur. İşveren alınması gerekli herhangi bir önlemi almamış ise olayın kaçınılmazlığından söz edilemeyecektir.

IV- SONUÇ

Sonuç olarak, ağır yaptırımlarla karşılaşmamak için işverenler üzerlerine düşen sorumlulukları dikkatli bir şekilde yerine getirmelidir. Bunun için öncelikle işyerinde çalışanların yasal süresi içerisinde sigortalı bildirimlerini yapıp, işyerinde işçi sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine uygun hareket edilmesini sağlamalı ve bunun takibini de yapmalıdır.

Ayrıca, iş kazası olayının hem SGK'ya hem de işyerinin bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne ayrı ayrı olarak bildirilmesi yükümlülüğünün halen devam ettiği unutulmamalıdır.

KAYNAKÇA
Güzel, Ali, Okur, Ali Rıza ve Caniklioğlu, Nurşen (2010). Sosyal Güvenlik Hukuku. İstanbul: Beta Yayınları.

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı (12.05.2010). Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği. Ankara: Resmi Gazete (27579 sayılı).

T.C. Yasalar (16.06.2006) 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu. Ankara: Resmi Gazete (26200 sayılı).

T.C. Yasalar (10.06.2003) 4857 Sayılı İş Kanunu. Ankara: Resmi Gazete (25134 sayılı).
T.C. Yasalar (05.07.2003) 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu. Ankara: Resmi Gazete (25159 sayılı).

T.C. Yasalar (02.11.2011) 665 Sayılı Çalışma Ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname. Ankara: Resmi Gazete (28103 Mükerrer sayılı).
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi (01.12.2008) 5624/18632 sayılı kararı.
Ankara: Yargıtay 21. Hukuk Dairesi.
* Sosyal Güvenlik Denetmeni

Kaynak: Mali Çözüm/ Mayıs-Haziran 2012

SGK RehberiSGK Rehberi

Bu haber 11,445 kez okundu.

İşyeri Açılışları İnternetten Bildirebilir Mi?27 Ağustos 2014 15:17
SGK açılışları elektronik ortamda yapılabilecek
Kürt Petrolünde Flaş Karar!26 Ağustos 2014 12:41
Tazminatı Ödenmeyenler Dikkat!25 Ağustos 2014 09:06
Kıdem Tazminatı verilmeyen çalışanlar ne yapmalı?
İşverenlerin Dikkatine!23 Ağustos 2014 10:06
işten ayrılış bildirgesi düzenleyen işverenler gss bilgilendi?rmesi yapacak
AK Parti'den torba yasa adımı!
Emekli İkramiyelerinin Hesaplanmasında SON DAKİKA!
Maaşlar Nereye Gidiyor
Eğitime Hazırlık Ödeneği Nedir?Ne Kadar Ödenecek?
Rum yönetimi ve gazeteleri Erdoğan’ın ada ziyaretini kınadı
THY’den ebola virüsüne savaş
Dikkat ağanak yağış geliyor
KPSS'de Görev Almak İsteyen Öğretmenler Dikkat!
Independent'dan korkunç iddia: Hz. Muhammed'in kabri yıkılabilir!
İstanbulun bu ilçesinde seçimler yenilenebilir
17 emniyet mensubu adliyeye sevk edildi
Ambulans helikopterler gece de uçacak
Türkiye'nin "istihdam vadisi" olacak
Yargının Planlı İşlere Girmesi Kabul Edilemez
İşte Yeni Taksim Böyle Olacak!
YÖK'ten İstatistik Mezunları İçin Müjdeli Haber!
Bedelli Askerlik Bekleyenler Sonunda Dernek Kurdu
Gelire Göre Taksit Dönemi Geliyor
Subayların Mali ve Sosyal Hakları İçin Düğmeye Basıldı!
Gülen'den paralelcilere yeni talimat!
50 Bin Açık Var! Bakanlık Atama Yapmıyor
Tunceli'de bombalı saldırı SON DAKİKA
'Allah bizi şehir magandalarının şerrinden korusun'
ŞO İddia! Zirve Yayınevi Katliamında Paralel Abiler Eğitti
PKK Yol Yapan İş Makinelerini Yaktı!
15 Yaşındaki Kıza Enişte Tacizi
2015'te tüm TC. Vatandaşları Sahip Olacak
Sözcü Yazarından Cumhurbaşkanı ve Başbakan'a Hakaret!
Konya SGK'da Rüşvet Operasyonu
666 sayılı KHK'ya göre maaş hesabı
SGK’ dan Sigortalıya Bir Kolaylık Daha!
Paralelcilere Milyonluk Tazminat Davası!
Çok Cahilsin Ekrem Keşke...
Açıköğretim Fakültesi Öğrencilerine Müjdeli Haber!
Bayrama Sayılı Günler Kala Fiyatlar Belli Oldu
Dinlemeler Barış Süreciyle İlgili
17 Bin Kişiye İş İmkanı
İnanılır Gibi Değil! Fiyatı 1 Ayda Yüzde 56 Arttı
Bülent Ecevit Üniversitesi Sözleşmeli Personel Alacak
Memurların Lojman Sisteminde Düzeltme Nereden Başlamalı?
Sağlık Çalışanlarına Çok Önemli Uyarı!
Bakan Yardımcılarının görev süresi sona erdi
İş Kazası Geçiren Nasıl Çifte Maaş Alır?
TEOG'da Sakın Bu Hataya Düşmeyin!
2015 Yılı Net Memur Maaşları
''Erdoğan sevgisi yüzünden kafir ilan edildim''
İşte Davutoğlu'nun A Takımındaki 3 Bakan
Kılıçdaroğlu'ndan Sürpriz Sarıgül Kararı
Demirtaş "alkış"ın nedenini açıkladı
Malülen Emekli Olanlar Memur Olabilir Mi?
Başbakandan Milyonlarca Kişiye Müjde!
O bilgileri Der Spiegel’e gökten melekler mi söyledi
İngilizler Bunu Duyunca Çıldırdı
Paralel Örgüt 25 Aralık İhanetini Bakın Nasıl Planlamış
Bakan Elvan'dan İki Önemli Müjde
Erdoğan'dan Yıldırım'a Özel Görev
Öğretmen Atamalarında SON DAKİKA!
Kadir İnanır hastaneye kaldırıldı
Davutoğlu'ndan Kılıçdaroğlu'na sert tepki
Kılıçdaroğlu'ndan Sarıgül zirvesi!
Erhan Çelik skandalı! Ahmet Davutoğlu buz kesti
'Sarraf soytarısına darbe yapan büro amiriyim'
Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç: Çok ciddi yanlışlar yapılıyor
Haşim Kılıç'tan Paralel yapı açıklaması
Kılıçdaroğlu kitapçık fırlatmayı savundu!
Gülen'e Referans Olan CIA Yöneticisinden Cemaat Bombaları!
4/C'li Personele Ek Ödeme Verilir Mi?
Erdoğan Kendi Cemaatini Mi Kuruyor?
Erdoğan'dan 'Ruhban Okulu' fırçası
Danıştay Başkanı Feyzioğlu'nun elini sıkmadı
BTK'dan 900'le başlayan numaralar açıklaması
Hükümette görev dağılımı Resmi Gazete'de
5 Yüz Bin Lira Almak İster Misiniz!
Başsavcıdan flaş açıklama
Boğaziçi Köprüsü'nde intihar! İşte dehşet anları!
2 saat önce tanıştığı kızı öldürdü
Ankara'da Bakanlık binası çöktü!
Gazi Üniversitesi'nde Kiralık Katil Şoku!
Başbakanlıktan Hükümet Programıyla İlgili Açıklama
Ruslar'ın Endişelendirdi
O iddialara Fethullah Gülen'den cevap
Gül ne yapacak!
Paralel yapının Azerbaycan ayağı ile ilgili şok detaylar
Göz Sensörlü Otomobillerin Seri Üretimine Başlanıyor
PKK'dan IŞİD'e İstanbul'da Silahlı Baskın İddiası
Müziği Bıraktı IŞİD Militanı Oldu
Elektrik Borcunu Ödemeyene Destek Yok!
Ölüm Tehdidi Alan Memur Tayin İsteyebilecek
Emeklilikte Yaşa Takılanlara Kötü Haber!
Ton Balığı Diye Parke Taşı Sattılar
Paralel Örgüte Yeni İhale Mi Verildi?
İşte Bakanlara Bağlanan Kurumlar
Türk Firma İtiraf Etti: ABD'yi Dolandırdık
25 Aralık Soruşturmalarına Takipsizlik Kararı!
Köprüde İntihar Girişimine Polis Selfiesi
20 milyona müjde! Tarih Belli Oldu
Cemaatin Polis Şefi Hakan Fidan'a Meydan Okudu!
İSG Desteği Yalan Mı Oldu?
Sağlıkta "ara yoğun bakım merkezleri" Kurulacak
Cep Telefonu Görüşmeleri Şifrelenebilecek
Türk Yumurtası Rusya yolcusu
Erdoğan'dan Adli Yıl mesajı
Asgari ücretlinin Temmuz net maaşları
Özel okul teşvik sonucu 17.00'de açıklanacak
Sosyal güvenlikte kambur büyüyor
Erdoğan KKTC ziyareti öncesi açıklama yaptı
İşçiler Haftada 60 Saat Çalıştırılabilir Mi?
40 Bin Kadro İçin Açıklama!
Ege'de 89 kaçak kurtarıldı
TÜİK yazılı medya istatistiklerini açıkladı
Hükümet Bu Kişilere 5 Bin Lira Hibe Verecek!
Hamile Kadınların Çalıştırılma Koşulları Nasıl Olur?
Alkollü Sürücü Kaza Yaparsa Geçici İş Göremezliği Yarı Yarıya Düşer
1 Eylül ve Lozan’da Çizilen Sınır
Evini Kiraya Verenler Dikkat!
8 Metre Daralıyor
Tuncay Özkan: Kendi Paramla Rezil Oldum
Ankara'da Feyzioğlu krizi!
Yemeklerin Parasını Öde Paşam!
Türkiye'deki Burs Veren Tüm Kuruluşların Listesi