Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim


2015 Öğretmen Atamaları Ne Zaman? İşte Detaylar

Mayıs'tan İtibaren Maaşlara 50-350 TL Zam Gelecek

Mayısta 10 Bin Memur Alınacak - İşte Alınacak Bölümler

28 Bin Kişiye Sınavsız Memurluk

Adaylara Şok 47 Bin Atama Yapılmayacak

Torbadan İş Zam, Para çÇıktı
İş kazalarında işverenlerin bildirim yükümlülükleri ve sorumlulukları nelerdir?
İş kazalarında işverenlerin bildirim yükümlülükleri ve sorumlulukları nelerdir?
2 Ocak 2013 Çarşamba 23:08

İŞ KAZALARINDA İŞVERENLERİN BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE SORUMLULUKLARI NELERDİR?

Özer DEMİRDİZEN*

I- GİRİŞ

İşverenin, işyerinde vuku bulan iş kazası olayını bildirim yükümlülüğü ve meydana gelen zarar sebebiyle hukuki sorumluluğu iş ve sosyal güvenlik yasalarıyla belirlenmiştir. İşverenin, bu sorumluluk hali ilke olarak iş akdinden doğan işçiyi gözetme ve koruma borcundan kaynaklanmaktadır.

Bu çalışmamızda işverenin işyerinde meydana gelen iş kazası olayını nerelere bildireceği, bu durumla karşılaşması halinde neler yapması gerekeceği ve sorumluluklarının neler olacağı üzerinde durulmaktadır.

II- İŞVERENLERE GETİRİLEN BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜKLERİ

İşverenin işyerinde meydana gelen iş kazası olayını bildirim yükümlülüğü 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13.maddesinin 2.fıkrasında ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77.maddesinin 3.fıkrasında açıklanmaktadır. Bu yasalara göre işverenin iş kazasını, kolluk kuvvetlerine, Sosyal Güvenlik Kurumuna, Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne bildirmesi zorunlu tutulmuştur.

A- Kolluk Kuvvetlerine Bildirim Yükümlülüğü

İşveren, 5510 sayılı yasanın 13.maddesinin 2.fıkrasına göre, iş kazası olayını, kazanın meydana geldiği yerin yetkili kolluk kuvveti olan polis ya da jandarmaya derhal bildirmekle yükümlüdür. İş kazası, bu kolluk güçlerinden herhangi birine değil, kazanın gerçekleştiği yere göre, bunlardan hangisi görevliyse onun yetkili karakoluna bildirilmektedir.

Bildirme hali ise herhangi bir şekil şartına bağlanmamıştır. Buradan, bu bildirimin matbu bir şeklinin olmadığı, herhangi bir yazı ile olayın gerçekleştiği yerin polis ya da jandarmasına vakit kaybedilmeksizin yapılabileceği anlaşılmaktadır. Yasada bu bildirim yükümlülüğüne yer verilmiş olmasına rağmen, bununla ilişkili cezai müeyyideye yer verilmemiştir.

B- Sosyal Güvenlik Kurumuna Bildirim Yükümlülüğü

İşveren, 5510 sayılı yasanın 13.maddesinin 2.fıkrasına göre, iş kazası olayını, Sosyal Güvenlik Kurumuna en geç kazadan sonraki üç işgünü içinde iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile bildirilmekle yükümlüdür. İş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde ise, bildirim süresi iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren 3 iş günüdür.

İşverenler iş kazası bildirimlerini, işyerlerinin bağlı olduğu Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüklerine bildireceklerdir. Ancak, Kurumun başka bir müdürlüğüne yapılan bildirim de bağlı olunan müdürlüğe yapılmış gibi kabul edilecektir.

Bildirim süresi iş günü olarak belirlendiğinden cumartesi, pazar günleri ile ulusal bayram ve genel tatil günleri hesaba katılmayacak, bu günlere rastlayan günleri takip eden günden itibaren söz konusu süre işlemeye devam edecektir.

İş kazası bildiriminin taahhütlü, ideali taahhütlü veya acele posta servisi (APS) ile yapılması durumunda belgenin postaya veriliş tarihi, adi posta veya kargo yoluyla yapılması durumunda ise belgenin Kurum kayıtlarına alınış tarihi dikkate alınmaktadır. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 35.maddesinde bu bildirimin elektronik ortamda da Kuruma bildirebileceği belirtilmektedir. Bu formun elektronik ortamda gönderilmesi ile ilgili iş ve işlemler Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayımlanan 2012/13 sayılı Genelge ile ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

Yukarıda anlatılan yasal süre içerisinde işverence iş kazasının bildirilmemesi halinde, idari para cezası uygulanmamakta olup, 5510 sayılı yasanın 21.maddesinin 2.fıkrasına göre, bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği SGK tarafından işverenden tahsil edilmektedir.

C- Çalışma Ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne Bildirim Yükümlülüğü

İşveren, 4857 sayılı yasanın 77.maddesinin 3.fıkrasına göre, iş kazası olayını, en geç 2 iş günü içinde yazı ile ilgili bölge müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür. 665 sayılı KHK'nin 25.maddesi ile 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu'na eklenen geçici 2.madde ile Bölge Müdürlüğüne/Müdürüne yapılan atıfların Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne/Müdürüne
yapılmış sayılacağı belirtilmektedir. Bu nedenle, işverenler tarafından yapılacak iş kazası bildiriminin ilgili Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne yapılması gerekmektedir.

Yazılı bildirim yükümlülüğü herhangi bir şekle tabi tutulmamıştır. Ancak, usul olarak bildirim, işyerinin dosya numarasına yer verilen ve kaza olayını kısaca açıklayan dilekçe ile işyerinin bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne yapılmaktadır. İşveren tarafından yasal süresi içerisinde iş kazasının bildirilmemesi halinde 2012 yılı için 1.250 TL idari para cezası uygulanmaktadır. Bildirimin taahhütlü, ideali taahhütlü veya APS ile yapılması durumunda belgenin postaya veriliş tarihi, adi posta yoluyla yapılması durumunda ise belgenin kayıtlara alınış tarihi dikkate alınmaktadır.

Hem SGK'ya hem de Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne yapılacak bildirimlerde, bildirim süresi iş günü olarak belirlendiğinden cumartesi, pazar günleri ile ulusal bayram ve genel tatil günleri hesaba katılmayacak, bu günlere rastlayan günleri takip eden günden itibaren söz konusu süre işlemeye devam edecektir.

III- İŞVERENİN SORUMLULUKLARI

İşverenin, iş kazası ile ilgili sorumluluk halleri 5510 sayılı yasanın 21.maddesinin 1.fıkrası, 23.maddesinin 2.fıkrası ile 76.maddesinin 2. Ve 4. fıkralarında açıklanmaktadır. Bu sorumluluk halleri işverenin, sigortalı bildirimini yasal süresi içerisinde yapmaması, sağlık hizmetlerini derhal sağlamaması, iş kazasının oluşumdaki kastı veya iş mevzuatına aykırı davranışları sebebiyle oluşmaktadır.

A- İşverenin İşçisinin Sigortalı Bildirimini Yapma Sorumluluğu

İşveren, çalıştırdığı işçisinin sigortalı bildirimini inşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başladığı gün, diğer işyerlerinde ise sigortalılık başlangıç tarihinden önce işe giriş bildirgesi ile Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmekle yükümlüdür.

Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içerisinde sigortalı işe giriş bildirgesi ile SGK'ya bildirilmemesi halinde, 5510 sayılı yasanın 23.maddesinin 2.fıkrasına göre, iş kazasına uğrayan sigortalı için SGK tarafından yapılan ve ileride yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile gelir bağlanırsa bu gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri tutarı, sorumluluk halleri aranmaksızın işverene ödettirilmektedir.

İşvereni bu anlamda sorumlu tutabilmek için sigortalı işe giriş bildirgesinin kanuni süresinde SGK'ya verilmemiş olması, iş kazasının, sigortalı işe giriş bildirgesinin SGK'ya verildiği tarihten önce meydana gelmiş bulunması şarttır.

B- İşverenin Sağlık Hizmetlerini Derhal Sağlama Sorumluluğu

İşveren, 5510 sayılı yasanın 76.maddesinin 1.fıkrasına göre, iş kazasına uğrayan işçisine sağlık durumunun gerektirdiği sağlık hizmetlerini derhal sağlamakla yükümlüdür. Bu amaçla işveren tarafından yapılan ve belgelere dayanan sağlık hizmeti giderleri ile yasada tanımlanan yol gideri, gündelik ve refakatçi giderleri SGK tarafından karşılanmaktadır.

Yukarıdaki paragrafta belirtilen yükümlülüklerinin yerine getirilmesindeki ihmalinden veya gecikmesinden dolayı, sigortalının tedavi süresinin uzamasına veya malül kalmasına veya malüllük derecesinin artmasına sebep olan işveren 5510 sayılı yasanın 76.maddesinin 2.fıkrasına göre sorumlu tutulmakta, SGK'nın bu nedenle yaptığı her türlü sağlık hizmeti giderini ödemekle yükümlü olmaktadır.

C- İşverenin Kastı Veya İş Mevzuatına Aykırı Bir Hareketi Sonucunda Meydana Gelen İş Kazasındaki Sorumluluğu

İş kazası, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, SGK tarafından sigortalıya veya hak sahiplerine 5510 sayılı yasa gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, 5510 sayılı yasanın 21.maddesinin 2.fıkrasına göre SGK tarafından işverene ödettirilmektedir.

Ayrıca, 5510 sayılı yasanın 76.maddesinin 4.fıkrasına göre bu durumda SGK tarafından yapılan sağlık hizmeti giderleri de işverene tazmin ettirilmektedir.

Kasıt, iş kazasına işverenin bilerek ve isteyerek, hukuka aykırı eylemiyle neden olması hali olarak tanımlanmaktadır. Zarara neden olan eylemin bilinçli olarak yapılması kasıt için yeterli olup, sonuçlarının istenip istenmemesi kastı ortadan kaldırmamaktadır. İşverenin eylemi hukuka aykırı olmamakla birlikte, yaptığı hareketin hukuka aykırı sonuç doğurabileceğini bilmesi, ihmali veya ağır ihmali sorumluluğunu kaldırmamaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 77.maddesine göre, işverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar.

İş kazası işverenin, yukarıdaki paragrafta yasal düzenlemesine yer verilen sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi sonucunda oluşmuşsa, bu durum, işvereni SGK'na karşı sorumlu hale getirmektedir.

İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınmaktadır.

Kaçınılmazlık, olayın meydana geldiği tarihte geçerli bilimsel ve teknik kurallar gereğince alınacak tüm önlemlere rağmen iş kazasının meydana gelmesi durumudur. İşveren alınması gerekli herhangi bir önlemi almamış ise olayın kaçınılmazlığından söz edilemeyecektir.

IV- SONUÇ

Sonuç olarak, ağır yaptırımlarla karşılaşmamak için işverenler üzerlerine düşen sorumlulukları dikkatli bir şekilde yerine getirmelidir. Bunun için öncelikle işyerinde çalışanların yasal süresi içerisinde sigortalı bildirimlerini yapıp, işyerinde işçi sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine uygun hareket edilmesini sağlamalı ve bunun takibini de yapmalıdır.

Ayrıca, iş kazası olayının hem SGK'ya hem de işyerinin bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne ayrı ayrı olarak bildirilmesi yükümlülüğünün halen devam ettiği unutulmamalıdır.

KAYNAKÇA
Güzel, Ali, Okur, Ali Rıza ve Caniklioğlu, Nurşen (2010). Sosyal Güvenlik Hukuku. İstanbul: Beta Yayınları.

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı (12.05.2010). Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği. Ankara: Resmi Gazete (27579 sayılı).

T.C. Yasalar (16.06.2006) 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu. Ankara: Resmi Gazete (26200 sayılı).

T.C. Yasalar (10.06.2003) 4857 Sayılı İş Kanunu. Ankara: Resmi Gazete (25134 sayılı).
T.C. Yasalar (05.07.2003) 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu. Ankara: Resmi Gazete (25159 sayılı).

T.C. Yasalar (02.11.2011) 665 Sayılı Çalışma Ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname. Ankara: Resmi Gazete (28103 Mükerrer sayılı).
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi (01.12.2008) 5624/18632 sayılı kararı.
Ankara: Yargıtay 21. Hukuk Dairesi.
* Sosyal Güvenlik Denetmeni

Kaynak: Mali Çözüm/ Mayıs-Haziran 2012

SGK RehberiSGK Rehberi

Bu haber 11,868 kez okundu.

SGK o paraları iade ediyor27 Mart 2015 10:00
SGK TEŞVİK HIRSIZLARINA KAPILARI KAPATTI25 Mart 2015 09:22
Borcunu Yapılandıran İşveren İhalelere Katılabilir Mi?24 Mart 2015 13:23
Yapılandırması Bozulan Bağ-Kur'lu Ne Yapacak?20 Mart 2015 09:02
Benzine bu akşamdan itibaren yine zam!
Whatsapp'a sesli arama özelliği haftaya geliyor
Erdoğan'ın İran kararı netleşti!
Kılıçdaroğlu: 'En büyük hayalim başbakan olmak'
Erdoğan: 'Çekinmeyin yapın'
Otomobil çocuk parkına uçtu!
Survivor All Star'da kim elendi?
ASTSUBAYLARLA İLGİLİ KANUN TASARISININ AKIBETİ SORULDU
KPSS SORUŞTURMASINA MÜDAHİL OLMAK İSTEYENLER DİLEKÇE VERDİ
GSS Prim Borcunuzu Sorgulayın
Kamuda 'devletin malı deniz yemeyen domuz' mantığı var
Ve o tasarı meclise geliyor
Öğrencilere müjde: Burslara inanılmaz zam!
2015 Öğretmen atamaları ne zaman?
2015 Öğretmen Atamaları Ne Zaman? İşte Detaylar
Gülen'in masonluk belgeleri gerçek
DEVLET MEMURLARININ RE'SEN EMEKLİLİĞİ
Google, 500 yıllık yaşam arayışında
Bakan Çelik'ten çok önemli açıklamalar
Devlet Soma Holding'in Patronu Alp Gürkan'ın Mallarını Satacak
'Başbakanımız yarın açıklamalar yapacak'
Yurtdışından emekli olacaklara önemli uyarılar
Mahkemeden Yüz Binlerce Çalışana Tazminat Müjdesi
İzmir'de taşeron işçilerin büyük zaferi!
Mayıs'tan İtibaren Maaşlara 50-350 TL Zam Gelecek
AK Partili vekile tehdit! Kafanı kopartacağım
Fethullah Gülen'in mason olduğu ortaya çıktı
Muğla'yı karıştıran makam aracı
25 Yıldan Sonra Çalışacağınız İlave Süreler Emekli Maaşınızı Ne Kadar Artırır?
Maliyeciler Adalet İstiyor
SGK Personeline İftira
'Kopya skandalı yeni bir ÖSYM oluşturdu'
THY uçağı zorunlu iniş yaptı
30 yılın üzerindeki ikramiyeler için kritik süre 60 gün!
Erken Emekliliğin Hesaplı Formülü! Temmuza Kalmayın
Emekliye aile yardımı
TÜİK Sözleşmeli Personel Alım İlanı
Akademisyen, dili yetersiz kalınca çeviriye koşuyor
Belediye işçilerine yüzde 11 zam yapıldı
4 bin sporcuya asgari ücrete kadar destek verilecek
KPSS'de tutuklananların 11'i MEB, 4'ü TRT'den
ÖSYM'nin yeni başkanı göreve başladı
Skandal! Liderlerin bilgileri yanlış yere gitti
Cemaatin Fuat Avni'sinden Ekrem Dumanlı anketi
Kemal Kılıçdaroğlu'nun eşinden flaş 'Kaset' açıklaması
'İstihdam paketiyle ilgili çalışmalar tamam'
'İhracatta yıl içinde toparlanma olacak'
Taksiciler üniversiteli olacak
Desrhane Opersayonu - 7 ilde 11 kişi gözaltına alındı!
25 bin memur alınacak
Mayısta 10 Bin Memur Alınacak - İşte Alınacak Bölümler
Hande Yener'e 2.5 yıl hapis istemi
Çalma hastalığı en çok kimde görülüyor?
Fethullah Gülen'le ilgili çok önemli karar
Artık sakallı da girilebilecek
Merkez Bankası 2 ayda 8,5 milyar dolar eridi
Yargıtay'dan Gökçek'e kötü haber
Türkiye İstatistik Kurumu açıkladı!.. En fazla ölüm nedeni!..
İran'dan Türkiye'ye nota!
Karanlıkta "körlüğe" son
Eski TÜBİTAK Başkan Yardımcısı gözaltına alındı
Bir maçta 15 kırmızı kart çıktı
Survivor All Star'da kim elendi?
İşte Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kafasındaki Başkanlık modeli
Çiğli'de cinnet getiren asker iki askeri ağır yaraladı
28 Bin Kişiye Sınavsız Memurluk
Aile Sigortası tutmadı, iki maaş emekli ikramiyesi verelim
Flaş İddia! İşte Fethullah Gülen'in Masonluk belgeleri
CHP Genel Başkan Yardımcısına büyük şok!
İşte il il CHP ön seçim sonuçları
İzinsiz mesaj gönderene 50 bin lira ceza
Ak Parti "Başkentçi" yi arıyor- Kim bu Başkentçi?
30 Mart 2015 yurtta hava durumu
Genel sağlık sigortası (GSS) borçluları için son tarih 31 Mart
Sigortasız gündelikçi çalıştırana büyük ceza!
YÖK'ten 50/d çalışanlarına müjde!
Soruşturmanın neden ilerlemediği ortaya çıktı
Mayıs'ta 10 bin kadrolu sağlık personeli alacağız
'Puan üstünlüğü'yle gözde liselere nakle durdurma
SSK'dan erken emeklilik
Meclis'te bu hafta neler görüşülecek?
Bakan Müjdeyi Verdi 10 Bin Kadrolu Personel Alınacak
Zam pazarlığı
Anadolu Üniversitesi'nde gerginlik
Adaylara Şok 47 Bin Atama Yapılmayacak
Emekliye aile yardımı
Cepten taciz çilesi 1 Mayıs'ta bitiyor
PKK'ya katılmak isteyen 10 kişi yakalandı
'Sen ne zamandan beri ajanlığa, casusluğa başladın?'
Böcekçi polisler tutuklandı
Yunanistan'dan Türkiye'yi kızdıracak açıklama
Adnan Keskin'e büyük şok!
Kılıçdaroğlu ne kadar oy aldı?
Deniz Baykal kaç oy aldı?
Baransu'ya belge taşıyan isim deşifre oldu!
Saatler ne zaman ileri alınacak?
ADLİ TIP KURUMU PERSONELİ GÖREVDE YÜKSELME VE UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ YÖNETMELİĞİ
Torbadan İş Zam, Para çÇıktı
Gümrük ve Ticaret Bakanlığında Üst Düzey Atamalar
BU MEKANİZMA TEK BİR SEÇİM KAYBEDERSE AK PARTİ BİTMİŞTİR
ABD'de bomba alarmı!
YSK'dan CHP'ye ret!
'Hamili kart' dönemi bitti
Sağlık Bakanı açıkladı: İlaçla tedavisi yok!
Çelik: '657 reformunun aciliyetini vurgulamak istiyorum'
Karın Ağrısı Kanser Habercisi Olabilir
Torba Kanunun Maddeleri Neler?
İşçi olarak çalıştığı ilçede belediye başkanı oldu
Gelir testi için son 4 gün!
Göçük altında kalan işçi hayatını kaybetti
"Şeker"de dört üreticiden biri sınırı aşıyor
Yaşlı kadın ölmeden selasını okudular
O ülkede devlet memurlarına iki katına kadar zam
Bakan Öztürk: Gökçek konusunda idari yönden 4483'e göre işlem yapacağız
2010 KPSS için tazminat davası
Milli Eğitim bu korsan tayini konuşuyor
'Facebook hesabınızı kapatın!'
'Hocaefendi'yi yakmayacağız'
Memur Maaşlarına Enflasyon Farkı Zammı
Memura enflasyon farkı verilmesi için Kanun Teklifi verildi