Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim

49 Polis Hakkındaki Karar Açıklandı! Aylık 15 Bin TL'ye Personel Alacak Okullar 6 Gün Mü olacak? MEB'in sürprizi 3 Bin 300 Pomemci Başbakanla Görüştü
İş kazalarında işverenlerin bildirim yükümlülükleri ve sorumlulukları nelerdir?
İş kazalarında işverenlerin bildirim yükümlülükleri ve sorumlulukları nelerdir?
2 Ocak 2013 Çarşamba 23:08

İŞ KAZALARINDA İŞVERENLERİN BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE SORUMLULUKLARI NELERDİR?

Özer DEMİRDİZEN*

I- GİRİŞ

İşverenin, işyerinde vuku bulan iş kazası olayını bildirim yükümlülüğü ve meydana gelen zarar sebebiyle hukuki sorumluluğu iş ve sosyal güvenlik yasalarıyla belirlenmiştir. İşverenin, bu sorumluluk hali ilke olarak iş akdinden doğan işçiyi gözetme ve koruma borcundan kaynaklanmaktadır.

Bu çalışmamızda işverenin işyerinde meydana gelen iş kazası olayını nerelere bildireceği, bu durumla karşılaşması halinde neler yapması gerekeceği ve sorumluluklarının neler olacağı üzerinde durulmaktadır.

II- İŞVERENLERE GETİRİLEN BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜKLERİ

İşverenin işyerinde meydana gelen iş kazası olayını bildirim yükümlülüğü 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13.maddesinin 2.fıkrasında ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77.maddesinin 3.fıkrasında açıklanmaktadır. Bu yasalara göre işverenin iş kazasını, kolluk kuvvetlerine, Sosyal Güvenlik Kurumuna, Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne bildirmesi zorunlu tutulmuştur.

A- Kolluk Kuvvetlerine Bildirim Yükümlülüğü

İşveren, 5510 sayılı yasanın 13.maddesinin 2.fıkrasına göre, iş kazası olayını, kazanın meydana geldiği yerin yetkili kolluk kuvveti olan polis ya da jandarmaya derhal bildirmekle yükümlüdür. İş kazası, bu kolluk güçlerinden herhangi birine değil, kazanın gerçekleştiği yere göre, bunlardan hangisi görevliyse onun yetkili karakoluna bildirilmektedir.

Bildirme hali ise herhangi bir şekil şartına bağlanmamıştır. Buradan, bu bildirimin matbu bir şeklinin olmadığı, herhangi bir yazı ile olayın gerçekleştiği yerin polis ya da jandarmasına vakit kaybedilmeksizin yapılabileceği anlaşılmaktadır. Yasada bu bildirim yükümlülüğüne yer verilmiş olmasına rağmen, bununla ilişkili cezai müeyyideye yer verilmemiştir.

B- Sosyal Güvenlik Kurumuna Bildirim Yükümlülüğü

İşveren, 5510 sayılı yasanın 13.maddesinin 2.fıkrasına göre, iş kazası olayını, Sosyal Güvenlik Kurumuna en geç kazadan sonraki üç işgünü içinde iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile bildirilmekle yükümlüdür. İş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde ise, bildirim süresi iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren 3 iş günüdür.

İşverenler iş kazası bildirimlerini, işyerlerinin bağlı olduğu Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüklerine bildireceklerdir. Ancak, Kurumun başka bir müdürlüğüne yapılan bildirim de bağlı olunan müdürlüğe yapılmış gibi kabul edilecektir.

Bildirim süresi iş günü olarak belirlendiğinden cumartesi, pazar günleri ile ulusal bayram ve genel tatil günleri hesaba katılmayacak, bu günlere rastlayan günleri takip eden günden itibaren söz konusu süre işlemeye devam edecektir.

İş kazası bildiriminin taahhütlü, ideali taahhütlü veya acele posta servisi (APS) ile yapılması durumunda belgenin postaya veriliş tarihi, adi posta veya kargo yoluyla yapılması durumunda ise belgenin Kurum kayıtlarına alınış tarihi dikkate alınmaktadır. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 35.maddesinde bu bildirimin elektronik ortamda da Kuruma bildirebileceği belirtilmektedir. Bu formun elektronik ortamda gönderilmesi ile ilgili iş ve işlemler Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayımlanan 2012/13 sayılı Genelge ile ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

Yukarıda anlatılan yasal süre içerisinde işverence iş kazasının bildirilmemesi halinde, idari para cezası uygulanmamakta olup, 5510 sayılı yasanın 21.maddesinin 2.fıkrasına göre, bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği SGK tarafından işverenden tahsil edilmektedir.

C- Çalışma Ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne Bildirim Yükümlülüğü

İşveren, 4857 sayılı yasanın 77.maddesinin 3.fıkrasına göre, iş kazası olayını, en geç 2 iş günü içinde yazı ile ilgili bölge müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür. 665 sayılı KHK'nin 25.maddesi ile 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu'na eklenen geçici 2.madde ile Bölge Müdürlüğüne/Müdürüne yapılan atıfların Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne/Müdürüne
yapılmış sayılacağı belirtilmektedir. Bu nedenle, işverenler tarafından yapılacak iş kazası bildiriminin ilgili Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne yapılması gerekmektedir.

Yazılı bildirim yükümlülüğü herhangi bir şekle tabi tutulmamıştır. Ancak, usul olarak bildirim, işyerinin dosya numarasına yer verilen ve kaza olayını kısaca açıklayan dilekçe ile işyerinin bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne yapılmaktadır. İşveren tarafından yasal süresi içerisinde iş kazasının bildirilmemesi halinde 2012 yılı için 1.250 TL idari para cezası uygulanmaktadır. Bildirimin taahhütlü, ideali taahhütlü veya APS ile yapılması durumunda belgenin postaya veriliş tarihi, adi posta yoluyla yapılması durumunda ise belgenin kayıtlara alınış tarihi dikkate alınmaktadır.

Hem SGK'ya hem de Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne yapılacak bildirimlerde, bildirim süresi iş günü olarak belirlendiğinden cumartesi, pazar günleri ile ulusal bayram ve genel tatil günleri hesaba katılmayacak, bu günlere rastlayan günleri takip eden günden itibaren söz konusu süre işlemeye devam edecektir.

III- İŞVERENİN SORUMLULUKLARI

İşverenin, iş kazası ile ilgili sorumluluk halleri 5510 sayılı yasanın 21.maddesinin 1.fıkrası, 23.maddesinin 2.fıkrası ile 76.maddesinin 2. Ve 4. fıkralarında açıklanmaktadır. Bu sorumluluk halleri işverenin, sigortalı bildirimini yasal süresi içerisinde yapmaması, sağlık hizmetlerini derhal sağlamaması, iş kazasının oluşumdaki kastı veya iş mevzuatına aykırı davranışları sebebiyle oluşmaktadır.

A- İşverenin İşçisinin Sigortalı Bildirimini Yapma Sorumluluğu

İşveren, çalıştırdığı işçisinin sigortalı bildirimini inşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başladığı gün, diğer işyerlerinde ise sigortalılık başlangıç tarihinden önce işe giriş bildirgesi ile Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmekle yükümlüdür.

Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içerisinde sigortalı işe giriş bildirgesi ile SGK'ya bildirilmemesi halinde, 5510 sayılı yasanın 23.maddesinin 2.fıkrasına göre, iş kazasına uğrayan sigortalı için SGK tarafından yapılan ve ileride yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile gelir bağlanırsa bu gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri tutarı, sorumluluk halleri aranmaksızın işverene ödettirilmektedir.

İşvereni bu anlamda sorumlu tutabilmek için sigortalı işe giriş bildirgesinin kanuni süresinde SGK'ya verilmemiş olması, iş kazasının, sigortalı işe giriş bildirgesinin SGK'ya verildiği tarihten önce meydana gelmiş bulunması şarttır.

B- İşverenin Sağlık Hizmetlerini Derhal Sağlama Sorumluluğu

İşveren, 5510 sayılı yasanın 76.maddesinin 1.fıkrasına göre, iş kazasına uğrayan işçisine sağlık durumunun gerektirdiği sağlık hizmetlerini derhal sağlamakla yükümlüdür. Bu amaçla işveren tarafından yapılan ve belgelere dayanan sağlık hizmeti giderleri ile yasada tanımlanan yol gideri, gündelik ve refakatçi giderleri SGK tarafından karşılanmaktadır.

Yukarıdaki paragrafta belirtilen yükümlülüklerinin yerine getirilmesindeki ihmalinden veya gecikmesinden dolayı, sigortalının tedavi süresinin uzamasına veya malül kalmasına veya malüllük derecesinin artmasına sebep olan işveren 5510 sayılı yasanın 76.maddesinin 2.fıkrasına göre sorumlu tutulmakta, SGK'nın bu nedenle yaptığı her türlü sağlık hizmeti giderini ödemekle yükümlü olmaktadır.

C- İşverenin Kastı Veya İş Mevzuatına Aykırı Bir Hareketi Sonucunda Meydana Gelen İş Kazasındaki Sorumluluğu

İş kazası, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, SGK tarafından sigortalıya veya hak sahiplerine 5510 sayılı yasa gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, 5510 sayılı yasanın 21.maddesinin 2.fıkrasına göre SGK tarafından işverene ödettirilmektedir.

Ayrıca, 5510 sayılı yasanın 76.maddesinin 4.fıkrasına göre bu durumda SGK tarafından yapılan sağlık hizmeti giderleri de işverene tazmin ettirilmektedir.

Kasıt, iş kazasına işverenin bilerek ve isteyerek, hukuka aykırı eylemiyle neden olması hali olarak tanımlanmaktadır. Zarara neden olan eylemin bilinçli olarak yapılması kasıt için yeterli olup, sonuçlarının istenip istenmemesi kastı ortadan kaldırmamaktadır. İşverenin eylemi hukuka aykırı olmamakla birlikte, yaptığı hareketin hukuka aykırı sonuç doğurabileceğini bilmesi, ihmali veya ağır ihmali sorumluluğunu kaldırmamaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 77.maddesine göre, işverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar.

İş kazası işverenin, yukarıdaki paragrafta yasal düzenlemesine yer verilen sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi sonucunda oluşmuşsa, bu durum, işvereni SGK'na karşı sorumlu hale getirmektedir.

İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınmaktadır.

Kaçınılmazlık, olayın meydana geldiği tarihte geçerli bilimsel ve teknik kurallar gereğince alınacak tüm önlemlere rağmen iş kazasının meydana gelmesi durumudur. İşveren alınması gerekli herhangi bir önlemi almamış ise olayın kaçınılmazlığından söz edilemeyecektir.

IV- SONUÇ

Sonuç olarak, ağır yaptırımlarla karşılaşmamak için işverenler üzerlerine düşen sorumlulukları dikkatli bir şekilde yerine getirmelidir. Bunun için öncelikle işyerinde çalışanların yasal süresi içerisinde sigortalı bildirimlerini yapıp, işyerinde işçi sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine uygun hareket edilmesini sağlamalı ve bunun takibini de yapmalıdır.

Ayrıca, iş kazası olayının hem SGK'ya hem de işyerinin bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne ayrı ayrı olarak bildirilmesi yükümlülüğünün halen devam ettiği unutulmamalıdır.

KAYNAKÇA
Güzel, Ali, Okur, Ali Rıza ve Caniklioğlu, Nurşen (2010). Sosyal Güvenlik Hukuku. İstanbul: Beta Yayınları.

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı (12.05.2010). Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği. Ankara: Resmi Gazete (27579 sayılı).

T.C. Yasalar (16.06.2006) 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu. Ankara: Resmi Gazete (26200 sayılı).

T.C. Yasalar (10.06.2003) 4857 Sayılı İş Kanunu. Ankara: Resmi Gazete (25134 sayılı).
T.C. Yasalar (05.07.2003) 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu. Ankara: Resmi Gazete (25159 sayılı).

T.C. Yasalar (02.11.2011) 665 Sayılı Çalışma Ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname. Ankara: Resmi Gazete (28103 Mükerrer sayılı).
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi (01.12.2008) 5624/18632 sayılı kararı.
Ankara: Yargıtay 21. Hukuk Dairesi.
* Sosyal Güvenlik Denetmeni

Kaynak: Mali Çözüm/ Mayıs-Haziran 2012

SGK RehberiSGK Rehberi

Bu haber 11,318 kez okundu.

Dikkat! Kapıcınızın oturduğu ev karşınıza tazminat olarak çıkabilir27 Temmuz 2014 02:04
İşverenlere İyi Haber! İşgücü Maliyetleri Düşürülecek24 Temmuz 2014 09:15
Sigorta primlerinin üst sınır asgari ücretin 3 katı olacak
Prim Affı İşveren Borçlarının Tahsili İçin Çare Değil18 Temmuz 2014 03:36
Böyle Gelmiş böyle mi gidecek?
'Bu Yasayla Beraber Taşeron İşi Bitmiştir'17 Temmuz 2014 08:37
Taşeron dönemi Türkiye'de tarih olmuştur
Halep'te Esed'e büyük darbe!
İsrail'i protesto eden ünlü yazar gözaltına alındı
Sözleşmeli Memura Büyük Müjde
Bazı memurlara her ay 500 TL ek ödeme yapılacak
Dosya Masrafı İçin Başvuru Yapacaklar Dikkat!
Kilo vereyim derken alabilirsiniz
Örnek soru ve cevaplarla kıdem tazminatıyla ilgili bilinmesi gerekenler
Paralel soruşturmada Mahkeme kararını açıkladı
49 Polis Hakkındaki Karar Açıklandı!
1.7 milyon taşerona yıllık izin
Komşu’dan 5 bin ithal doktor gelecek
ABD'den Kürt petrolüne büyük darbe
Kerry: Birisi burada başka bir oyun oynuyor
TOKİ'den emeklilere müjde
Yasa dışı göster ve dinle!
Kestanepazarı Camii’nden Çağlayan Adliyesi’ne
Dul ve yetim aylığı alanların bilmesi gerekenler
Hakim 49 polis hakkındaki kararını açıklıyor
689 maaş taltifinin sırrı ya da taltif zengini nasıl olunur?
Adâlette silahların eşitliği
Torpilsiz alım: Merkezi Yerleştirmeler
Unvanlarına göre 2014 yılı için emekli maaşı ve ikramiyesi
SGK'yı Kullanarak Dolandırıyorlar
Aylık 15 Bin TL'ye Personel Alacak
SGK Görevde Yükselmeyi Erteledi
Oscarlı sanatçı: Batının Gazze tavrı utanç verici!
Müjdeyi verdi! Ağustos'ta da zam yok
Yabancı hekimlerin hizmet vermesini düşünüyoruz
Meksika'da 6,3 büyüklüğünde deprem
Bu halıyı gören, camide namaz kılmıyor
Basın mensuplarının can güvenliğinden İsrail sorumlu
İsrail AA ofisinin bulunduğu binayı bombaladı
Türk Kızılayının yardımı Gazze'ye ulaştı
Kazalar bayramın tadını kaçırdı
Tartışmalar nedeniyle sorguları tamamlanamadı
Okullar 6 Gün Mü olacak? MEB'in sürprizi
Altının gidişatı ne olacak?
Bir halk otobüsü dehşeti daha
Şırnak'ta kaza kurşunu: 1 şehit
Çanakkale'de dönüş kuyruğu başladı
Hamas ve El Fetih ateşkes için Mısır'da
İşte Davutoğlu'nun Gazze dersi verdiği bakan
Başbakan Erdoğan o madalyayı geri verecek
Meteoroloji'den sağanak yağış uyarısı
IŞİD yüzlerce insanı kurşuna dizdi-Video
3 Bin 300 Pomemci Başbakanla Görüştü
Su alırken dikkat! Bakanlık harekete geçti
Bulunmayan ilaçlar için kolaylık
Güneşten korunmak için gözlük yeterli değil
Petrole e-denetim geliyor
Operasyonu yapanlar İran ajanı mı İsrail ajanı mı
İstanbul'da kaymakamlığa bomba saldırı
Bayramda acı bilanço: 'İki günde 31 ölü'
Bomba iddia! "İkinci Mavi Marmara Gazze'ye gidiyor"
6 yılda 63 bin 43 kişi dinlenmiş
'Filistinlileri silahlandırın'
Bayramda Çalışanın Ücreti Nasıl Olur?
Emniyet Açıkladı: Türkiye'ye Geliyorlar!
AK Parti’de En Çok Sorulan Soru
Evli çift CD için ortalığı savaş alanına çevirdi!
Çalışanlar Dikkat: Patron Tazminatı Geri İsteyebilir
Seçimine 12 Gün Kala Son Köşk Anketi
Beyaz Saray Sitesinde 'Kürdistan' Kampanyası
Özel Üniversiteden 'katliam' Bursu!
''Türkiye'ye gitmeyin sizi kurtaramayız''
Bayram Tatilinde Zorla Çalışma Yaptırılabilir Mi?
İhsanoğlu Erdoğan'ın Mesajını Paylaştı
Feleğin Çemberi
Bayram Akşamı Bir Ev Kül Oldu
Pensilvanya'dan İçki İçme Ruhsatı
Taksi 7 Yaşındaki Çocuğa Çarptı
Milyonlarca Emekliye Müjde!
Ozan Ceyhun: Avrupa'da algı operasyonu yapan TV kanalı var
Paralel Örgüt Dink Cinayetinin Delillerini İmha Etmiş!
Gazze’de Bombaların Gölgesinde Bayram
Paralel Örgüttün Keyfine Göre Örgüt, Keyfine Göre Dinleme!
110'dan fazla İsrail askeri öldürüldü
Selahattin Demirtaş'tan 'Büyük Menderes' gafı
Bayramda 3 kilo alabilirsiniz
Sivas’ta ticari araç devrildi: 2 ölü, 7 yaralı
En uzun sorgu
THY uçakları kuş sürüsüne çarptı
Emniyetteki kayıtları cemaatin dokunulmaz polisi silmiş!
Günün bombasını Arınç patlattı
İngiliz bankasına 218 milyon sterlin ceza
AK Partili vekilden Obama'ya mektup!
5 dev ülke liderinden Gazze için acil çağrı
Topbaş: Erdoğan cumhurbaşkanı olmalı, çünkü...
İsrail'in Gazze'ye yönelik yıkımın 'orantısızlığını' gösteren bilanço!
Netanyahu: Tamamen yok etmeden sonlandırmayacağız
İsrail'den Gazze'ye yoğun bombardıman: 9 ölü
İşte dinleme kararlarına imza atan ‘özel’ hakimler
Erdoğan'dan paralellerin kelepçe şovuna tokat gibi cevap
Oda arkadaşının cinsel organını jiletle keserek öldürdü
Bursa Uludağ'da teleferik paniği
Sıfır faizli krediye rekor başvuru
İzmir'de Berk bebeğe nakil heyecanı
Bahçeli’ye şok protesto
Bakan Eker: O hep en zor olanı seçti
YSK Başkanı'ndan seçimle ilgili vatandaşa çağrı
İsrail hastane bombaladı: En az 10 çocuk şehit
Görevde Yükselmede Bundan Sonra Ne Olacak?
Erdoğan: İrtibatları tek tek ortaya çıktı
Hamas darbe üstüne darbe vuruyor
Arınç'tan Erdoğan'a: Ampul gibi dikmiş oraya!
AK Parti'de Erdoğan rozeti hızla yayılıyor
Milli Eğitim Bakanlığı, O Öğrencilerin Notlarını Yanlış Hesapladı!
Emniyetten Dakika Dakika Açıklama
Yüksek Hızlı Tren biletleri bedava olunca tükendi
O Medya Patronu Beni Aradı ve Dedi ki...
'Paralel polislerin' Telefonları Toplandı
Bursa'da Korkutan Yangın
Türk Ordusu Rumları Korkuttu
Böyle Bir Kafasızlık Yapmasın
Ulusal yas bitti ama orada bayrak göndere çekilmedi
Başkasının telefon hattını kullananlar dikkat
Taşeron İşçilerinin Yıllık İzin Çilesi Sona Eriyor!
ÇSGB Bakan Yardımcısı Halil ETYEMEZ'in Ramazan Bayramı Mesajı
'Yaygın, sistemli ve organize hareket'
AK Parti'de İstifa
SGK Rehberi Facebook'ta