SGK Rehberi

Çalışan, Emekli ve İşverenin Haber ve Bilgi Portalı

Haberler » GSS » Çırak ve stajyer öğrencilerde yeni uygulama ve öneriler

Çırak ve stajyer öğrencilerde yeni uygulama ve öneriler

Çırak ve stajyer öğrencilerde yeni uygulama ve öneriler

Çırak
Çırak ve Stajyer Öğrencilerde Yeni Uygulama ve Öneriler

1- Genel Açıklama

6111 sayılı Kanunla 5510 Sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yapılan düzenlemeyle 1/3/2011 tarihinden itibaren 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde meslekî eğitim gören öğrencilerden bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar hakkında ayrıca genel sağlık sigortası hükümleri uygulanacağı belirtilmiştir. Öğrencilerin eğitim gördükleri okullar ile öğrenim gördükleri yüksek öğretim kurumları SGK'ya daha az prim ödeyecekler. Çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ve meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler anne veya babalarından dolayı bakmakla yükümlü olunan kişi statüsünde ise kurumları Genel Sağlık Sigortası primi ödemeyecekler.

2- Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalılar

5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler, meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler ile 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 46 ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı çalıştırılan öğrencilerden aylık prime esas kazanç tutarı 82 nci maddeye göre belirlenen günlük prime esas kazanç alt sınırının otuz katından fazla olmayanlar Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre sigortalı sayılmaktadır.

Bunlardan 3308 sayılı Kanunda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası, diğerleri ise iş kazası ve meslek hastalığı sigortası yönünden sigortalı sayılmaktadır. 6111 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yapılan düzenlemeyle 1/3/2011 tarihinden itibaren bunlardan bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar hakkında ayrıca genel sağlık sigortası hükümleri uygulanacaktır.

Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalılardan bakmakla yükümlü kişi olmayanlar için prim oranı 6111 sayılı Kanunun 38 inci maddesiyle Kanunun 81 inci maddesinde yapılan düzenleme ile 1/3/2011 tarihinden itibaren prime esas kazancın % 6'sı olarak belirlenmiştir. Bu oranın % 1'i kısa vadeli sigorta kolları, % 5'i genel sağlık sigortası primidir. Bunların prim ödeme yükümlüsü ise önceden olduğu gibi Milli Eğitim Bakanlığı veya bu öğrencilerin eğitim gördükleri okullar ile öğrenim gördükleri yüksek öğretim kurumlarıdır.

Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalıların 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında yapılacak tescillerinde;

- 3308 sayılı Kanuna tabi aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler için "7-Çırak" ,

- Meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler için "19-Stajer",

- 2547 sayılı Kanunun 46 ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı çalıştırılan öğrencilerden aylık prime esas kazanç tutarı günlük prime esas kazanç alt sınırının otuz katından fazla olmayanlar için "18-YÖK kısmi istihdam",
sigortalılık kodlarının kullanılmasına devam edilecektir. Bakmakla yükümlü olmayan sigortalılar için 1/3/2011 tarihinden itibaren işverenlerden ayrıca sigortalı işe giriş bildirgesi düzenlenmeleri istenmeyecektir.

Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında olan sigortalıların 1/3/2011 tarihinden sonra aylık prim ve hizmet belgesiyle yapılacak bildirimlerinde;

3308 sayılı Kanuna tabi aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilerden bakmakla yükümlü kişi olunan sigortalılar için işverenlerce 7 numaralı (3308 Sayılı Kanunda Belirtilen Aday Çırak, Çırak ve işletmelerde Mesleki Eğitim Gören Öğrencilerden Bakmakla Yükümlü Olunanlar), bakmakla yükümlü kişi olmayanlar için 42 numaralı (3308 Sayılı Kanunda Belirtilen Aday Çırak, Çırak ve işletmelerde Mesleki Eğitim Gören Öğrencilerden Bakmakla Yükümlü Olunmayanlar),

Meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrencilerden bakmakla yükümlü kişi olunan sigortalılar için işverenlerce 22 numaralı (Meslek Liselerinde Okumakta iken veya Yüksek Öğrenimleri Sırasında Staja Tabi Tutulan Öğrenciler ile 2547 Sayılı Kanun Uyarınca Üniversitelerde Kısmi Zamanlı Çalıştırılan Öğrencilerden Bakmakla Yükümlü Olunanlar), bakmakla yükümlü kişi olmayanlar için 43 numaralı (Meslek Liselerinde Okumakta iken veya Yüksek Öğrenimleri Sırasında Staja Tabi Tutulan Öğrenciler ile 2547 Sayılı Kanun Uyarınca Üniversitelerde Kısmi Zamanlı Çalıştırılan Öğrencilerden Bakmakla Yükümlü Olunmayanlar),

belge türleri kullanılacaktır.

3- Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler

6111 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi değiştirilmiş, 26 ncı maddesi ile 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan "zorunlu" ibaresi, 41 inci madde ile de 87 nci maddesinin (e) bendinde yer alan "zorunlu" ibaresi 1/3/2011 tarihinden geçerli olmak üzere madde metninden çıkartılmıştır.

Yapılan düzenlemelerle 1/3/2011 tarihinden itibaren Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrencilerden okudukları eğitim kurumunda zorunlu staj şartı bulunanlar yanında okul tarafından staj yapması uygun görülen öğrenciler de staja başladıkları tarih itibariyle sigortalı sayılacaklardır.

Örnek 1- 4 yıllık lisans eğitimi veren üniversitenin eğitim süresi içinde zorunlu staj şartı bulunmayan bir bölümünde öğrenim gören öğrenci, 16/5/2011 tarihinde bölümüyle ilgili konuda bir kamu kurumu belirleyip işyerinde staj yapabilmek üzere okul staj komitesine müracaat etmiş ve staj yapması uygun görülmüştür. Üniversitece öğrenci için Kuruma verilecek sigortalı işe giriş bildirgesinde sigortalı tescili "19" kodu ile, öğrenci bakmakla yükümlü olunan kişi ise aylık prim ve hizmet belgesinin 22 numaralı belge türü ile bildirim yapılacaktır.

Örnek 2- Zorunlu staj şartı bulunmayan meslek lisesinde okuyan öğrencinin mesleğiyle ilgili pratik yapabilmesi bakımından okul staj komitesince 1/4/2011 tarihi itibariyle özel sektör işyerinde staj yapması uygun görülmüştür. Meslek lisesince öğrenci için Kuruma verilecek sigortalı işe giriş bildirgesinde sigortalı tescili "19" kodu ile öğrenci bakmakla yükümlü kişi değilse aylık prim ve hizmet belgesinin 43 numaralı belge türü ile bildirim yapılacaktır.

4- Sonuç ve Öneriler

13.06.2011 tarihli ve 2011-50 sayılı Kısa Vadeli Sigorta Kolları Uygulamaları genelgesinin konuyla ilgili olarak, 4.2.1. bölümünün son paragrafında, Kanunun 60 ıncı maddesinin yedinci ve sekizinci fıkrasında yer alan genel sağlık sigortalıları ile Kanunun 5 inci maddesinin (b) bendinde sayılan sigortalılar ve (e) bendinde sayılan genel sağlık sigortalılarının bakmakla yükümlü olunan kişi olup olmadıklarının tespitinde güçlükler yaşanması ve çeşitli nedenlerle söz konusu sigortalıların tescil ve aktivasyonlarının sistemce oluşturulamaması durumunda anılan kurumlar tarafından sosyal güvenlik il müdürlükleri ve sosyal güvenlik merkezlerinden yardım talep edilmesi halinde gereken yardımlar ve aktivasyon ile ilgili iş ve işlemlerin yerine getirileceği belirtilmektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumunca yayınlanan Mayıs ayı İstatistik Bülteninde Türkiye genelinde 299.958 çırak statüsünde sigortalı bildirim yapıldığı göz önünde alındığında bunların bakmakla yükümlü olunan kişi olup olmadıklarının her ay sosyal güvenlik merkezlerince manuel olarak sorgulanması, gereksiz emek ve zaman kaybına neden olacak ve SGK' da kuyruklar oluşacaktır. Bu nedenle çırakların bakmakla yükümlü olunan kişi olup olmadıklarının taraflarınca tespitine yönelik sorgulama ekranının kurum internet sayfasına konulması gerekmektedir.

Sigortalı ve bakmakla yükümlü olduğu kimselerin internette yer alan e-Devlet Kapısı üzerinden e-Devlet şifresi ile T.C. kimlik numarası yazılmak suretiyle genel sağlık sigortası kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanmaya müstahak olup olmadıkları ile kimin üzerinden müstahak olduklarının tespiti mümkün bulunmaktadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarının SGK ile yapacakları protokollere göre verilecek şifreler ile anılan ekrandan kurumlarında çalışan personellerin ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kimselerin, staj yapan öğrencilerinin, eğitim ve kurs gören kursiyerlerinin, staja tabi olan avukatlar ile yabancı uyruklu öğrencilerinin sağlık yardımlarına sigortalı veya bakmakla yükümlü olunan kişi olarak müstahak olup olmadıklarını T.C. kimlik numarası ile görme imkânları bulunacaktır.

Ahmet ÇELİKKOL
 
 
 
Bu haber 84258 kez okundu

BENZER HABERLER

YORUM YAZ

BU HABERE YAPILAN YORUMLAR

SGKREHBERİ'NE SOR