Anasayfam YapFavorilere EkleHaber Bandı EkleReklamİletişim


Bu Memurlar 2015 Yılında 1.229 TL Fazla Maaş Alacak

Meclis'ten Tüm Çalışanlara İki Müjde

Memurlara Anayasa Mahkemesinden Üzücü Haber

Taşeron İşçilere Kadro Kanunlaştı Mı?

Bu Kurumlar 5 Bin Personel İhtiyacını KPSS'siz Karşılayacak

Kıdem Tazminatı Artıyor
Kıdem Tazminatı ödenmesinde 3600 gün şartı
Kıdem Tazminatı ödenmesinde 3600 gün şartı
2 Kasım 2013 Cumartesi 19:11

15 YIL SİGORTALILIK SÜRESİNİ VE 3600 GÜN PRİM ÖDEME GÜN SAYISINI TAMAMLAYAN İŞÇİNİN KENDİ İSTEĞİ İLE İŞTEN AYRILMASI VE KIDEM TAZMİNATININ TARAFINA ÖDENMESİNİ İSTEMESİ

Selahattin BAYRAM- İş Müfettişi



I- GİRİŞ:

Gerek idari mercilere yapılan başvurular gerekse dostlar aracılığıyla bizlere intikal eden sorulara bakıldığında işçinin 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme gün sayısını tamamlaması halinde işten kendi isteği ile ayrılarak kıdem tazminatının tarafına ödenmesini istediği, işve­renlerimizden bazıları sorgu sual sormaksızın işçiye kıdem tazminatını he­saplayarak öderken bazılarının ise özellikle yaşının genç olması ve işyerin­den ayrılan işçinin derhal komşusunda işe başlaması gibi nedenlerle kıdem tazminatını ödemekten kaçındığı görülmektedir. Anlaşılır olması açısından değerlendirme yapılmasının yerinde olacağı düşüncesiyle yazımızda bu konudan bahsedilecektir.

II- KIDEM TAZMİNATININ HUKUKİ DURUMU


A- Hukuki Niteliği

4857 sayılı İş Kanunu’nun 120’nci maddesi “ 25/8/1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesi hariç diğer maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.” hükmü uyarınca 1475 sayılı İş Kanunu’nun kıdem tazmi­natını düzenleyen 14’üncü maddesi hariç yürürlükten kaldırılmıştır.(T.C. Yasalar, 10.06.2003) Kıdem tazminatının hukuki niteliği ile ilgili olarak, bu tazminatın ek bir ücret olduğunu belirten ücret görüşü, işverenin ku­suru olmasa da işçinin çalıştığı işyerinden ayrılırken yıpranmış olması ve işini kaybetmiş bulunması nedeniyle karşılaştığı zarar nedeniyle ödenmesi gereken tazminat olduğunu belirten tazminat görüşü, aynı işyerinde uzun süre sadakat ve doğrulukla çalışan işçiyi işverenin bir nevi ödüllendirmesi amacına yönelik ikramiye olduğunu belirten ikramiye görüşü, Yrg. 9. HD. 19.02.1980, 1980/1075-1278 sayılı kararında da belirttiği üzere işçinin iş­yerinde sadakatle çalışarak hizmet etmesi ve yıpranması karşılığı gelece­ğini güvence altına almaya yönelik kendine özgü bir tazminat olduğunu belirten kendine özgü bir kurum olduğu görüşü bulunmaktadır.

B- Özetle Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Koşulları

4857 sayılı İş Kanunu’nun 120 ve Geçici 6’ncı maddeleri uyarınca yü­rürlüğü devam eden mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’ncü maddesi “ (Değişik fıkra: 29/07/1983 - 2869/3 md.) Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin:

1. İşveren tarafından bu Kanunun 17’nci maddesinin II numaralı ben­dinde gösterilen sebepler dışında,

2. İşçi tarafından bu Kanunun 16’ncı maddesi uyarınca,

3. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla,

4. Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlı­lık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla;

5. 506 Sayılı Kanunun 60’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) ben­dinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı kanunun Geçici 81’inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlan­ması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını ta­mamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle,

Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet aktinin devamı sü­resince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır. ...” hükmünü öngörmüştür.

4857 sayılı İş Kanununun geçici 1’inci maddesinin 2’nci fıkrasında; “ Bu Kanunun 120 nci maddesi ile yürürlükte bırakılan 1475 sayılı İş Ka­nununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının 1 inci ve 2 nci bendi ile onbirinci fıkrasında, anılan Kanunun 16, 17 ve 26 ncı maddelerine yapılan atıflar, Bu Kanunun 24, 25 ve 32 nci maddelerine yapılmış sayılır.” hükmü öngörülmüştür.

İşçinin yasada öngörülen bir tam yıl kıdeminden sonra yine yasada yer alan sebeplerle iş sözleşmesini feshi halinde kıdem tazminatına hak kazanılır. Kıdem tazminatına hak kazandıran en önemli sebepler işçinin 4857 sayılı İş Kanununun 24’ncü maddesi hükümleri gereği haklı nedenle iş sözleşmesini derhal feshi, işverenin ise aynı Kanununun 25/II bendi hü­kümleri hariç iş sözleşmesini feshetmesidir. Kıdem tazminatına hak kazan­mak için yukarda sayılan koşulların gerçekleşmesi halinde işçiye işe baş­ladığı tarihten itibaren iş sözleşmesinin devamı süresince ( iş sözleşmesi veya TİS ile aksi kararlaştırılmamışsa ) kıstelyum esasıyla son brüt ücreti üzerinden ( kıdem tazminatı tavanı dikkate alınmak suretiyle ) hesaplana­rak işçiye veya kanuni mirasçılarına ödenen tazminattır.

C- Ana Başlıklar Halinde Kıdem Tazminatına Esas Ücret

1- Son Ücret Kavramı

Kıdem tazminatı mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükte olan 14. maddesinin IX. fıkrası uyarınca işçinin son ücreti üzerinden kıdem taz­minatı tavanı dikkate alınmak suretiyle hesaplanır. Son ücret asıl ücret ve ücret eklerinden hesaplanır. Son ücret öğretide ve uygulamada öteden beri kabul edildiği gibi brüt ücrettir. Parça başı, akort, götürü veya yüzde usulü gibi ücretin sabit olmadığı hallerde son bir yıllık süre içinde ödenen ücre­tin o süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama ücret tazminatın hesabına esas tutulur.

2- Kıdem Tazminatı Hesabında Dikkate Alınacak Ücret Ekleri

a) İlave Tediyeler

b) Akdi İkramiyeler,

c) Bahşişler,

d) Sosyal Yardımlar: Yemek bedeli, yakacak bedeli, yiyecek bedeli, temizlik bedeli.

e) Konut yardımı,

f) Toplu taşım kartı bedeli,

g) Aile ve çocuk yardımı ve zammı,

h) Bayram harçlığı,

i) Benzin parası : işe gidip gelme amacıyla ve düzenli olarak veriliyorsa.

3- Kıdem Tazminatı Hesabında Dikkate Alınmayacak Ücret Ekleri:

a) Kıdemli işçiliği teşvik ikramiyesi,

b) Primler,

c) Hafta tatili ücretleri,

d) Ulusal bayram ve genel tatil ücreti,

e) Harcırahlar,

f) Seyyar görev tazminatı,

g) Fazla çalışma ücreti,

h) Tahsil yardımı,

i) Yıllık İzin Ücreti,

III- 506 SAYILI KANUNUN GEÇİCİ 81’İNCİ MADDESİ

“Geçici Madde 81 – (Ek: 25/8/1999 - 4447/17 md.)

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte;

… C) (Yeniden düzenleme: 23/5/2002-4759/3 md.) a) 23.5.2002 ta­rihinde 15 yıllık sigortalılık süresini kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını dol­durmuş ve 3600 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunanlara istekleri halinde yaşlılık aylığı bağlanır.

b) 23.5.2002 tarihinde (a) bendinde öngörülen şartları yerine getireme­yenlerden bu şartları;

ba) 24.5.2002 ile 23.5.2005 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 52, erkek ise 56 yaşını doldurmuş olmaları,

bb) 24.5.2005 ile 23.5.2008 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 54, erkek ise 57 yaşını doldurmuş olmaları,

bc) 24.5.2008 ile 23.5.2011 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 56, erkek ise 58 yaşını doldurmuş olmaları,

bd) 24.5.2011 tarihinden sonra yerine getiren kadınlar 58, 24.5.2011 ile 23.5.2014 tarihleri arasında yerine getiren erkekler 59 yaşını doldurmuş olmaları,

be) 24.5.2014 tarihinden sonra yerine getiren erkekler 60 yaşını dol­durmuş olmaları,

şartı ile yaşlılık aylığından yararlanabilirler.” hükmü öngörülmektedir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun Yürürlükten kaldırılan hükümler başlıklı 106’ncı maddesinde 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 81’inci maddesinin yürürlüğünün devam ettiği öngörülmüştür.

IV- 15 YIL SİGORTALILIK SÜRESİNİ VE 3600 GÜN PRİM ÖDEME GÜN SAYISINI TAMAMLAYAN İŞÇİNİN KENDİ İSTEĞİ İLE İŞTEN AYRILMASI VE KIDEM TAZMİNATININ TARAFINA ÖDENMESİNİ İSTEMESİ

Kıdem tazminatı, işçinin işyerindeki toplam hizmet süresi dikkate alı­narak ( daha önceden kıdem tazminatı alarak işyerinden ayrılmamışsa veya daha önceden kıdem tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek bir şekilde iş sözleşmesi sona ermemişse) her hizmet yılı için 30 günlük ücreti tutarında ( iş sözleşmesi veya TİS ile aksi kararlaştırılmamışsa ) kıstelyum esasıyla son brüt ücreti üzerinden ( kıdem tazminatı tavanı dikkate alınmak sure­tiyle ) hesaplanarak işçiye veya kanuni mirasçılarına ödenen tazminattır. İş Kanununun işçi hakları ile ilgili konularda zamanaşımına ilişkin hükümle­re yer vermemesi nedeniyle Borçlar Kanunu’nun genel hükümlerinin esas alındığı ve kıdem tazminatının 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu bilin­melidir.

506 sayılı Kanunun Geçici 81’inci maddesinin C bendi incelendiği za­man işçinin 15 yıllık hizmet süresini ve 3600 gün prim ödeme gün sayısını tamamlaması ve maddede belirtilen yaş şartını ( kadınlar için en düşük 50 ve en yüksek 58 iken erkekler için en düşük 55 ve en yüksek 60 yaşı doldurması ) taşıması halinde ilgiliye yaşlılık aylığı bağlanacağı belirtil­mektedir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 120 ve Geçici 6’ncı maddeleri uyarınca yü­rürlüğü devam eden mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’üncü maddesinin 5’inci bendi olan; “ 506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkra­sının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle,…” hükmü değerlendirildiğinde çalışana kıdem tazminatı ödenebilmesi için;

1- 506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) ben­dinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartlara haiz olması,

2- Aynı kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağ­lanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlama şartına haiz olması,

gerekmektedir.

Dolayısıyla, işçinin 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun yürürlüğü devam eden geçici 81’inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi isteği ile işten ayrılması halinde diğer şartlara da haizse işverenlikçe kıdem tazminatı hesaplanarak yasal kesinti olan damga vergisi kesildikten sonra işçiye ödenmesi gerekmektedir.

Burada işçiye yasal anlamda kıdem tazminatı ödenebilmesi için kıdem tazminatı ödemeyi düzenleyen mülga 1475 sayılı İş Kanununun yürürlüğü devam eden 14’üncü maddesinin 5’inci bendinde yer alan; 506 Sayılı Ka­nunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngö­rülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlama şartına haiz olduğunu gösterir belgenin Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğü ya da Merkez Müdürlüğü’nden alınarak işverenliğe ibraz edilmesi gerekmektedir.

Konu ile ilgili olarak;

1- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi

“ … ÖZÜ : Başka bir işyerinde çalışmak üzere işyerinden ayrılan ve 1475 sayılı kanunun 14. maddesine eklenen 5. bent hükmü uyarınca iş sözleşmesini feshettiğini kanıtlayamayan işçi kıdem tazminatına hak ka­zanamaz. … Davacı işçi açmış olduğu bu davada, 1475 sayılı yasaya 4447 sayılı yasa ile eklenen 5. bent hükmü uyarınca kıdem tazminatı ödenmesi gerektiğinden söz ederek bu yönde istekte bulunmuştur.

Davalı işveren, davacının başka bir işyerinde çalışmak için istifa etmek suretiyle işyerinden ayrıldığını savunmuştur. Mahkemece istek doğrultu­sunda karar verilmiştir. 1475 sayılı yasaya 4447 sayılı yasa ile eklenen 5. bentte, “506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanun’un Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısı­nı tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle” işçilerin kıdem tazminatına hak kazanabileceği hükme bağlanmıştır. Düzenleme­nin amacı, prim ödeme ve sigortalılık süresi yönünden emeklilik hakkını kazanmış olsa da, diğer bir ölçüt olan emeklilik yaşını beklemek zorunda olan işçilerin, bundan böyle çalışma olmaksızın işyerinden ayrılmaları ha­linde kıdem tazminatı alabilmelerini sağlamaktır. Şüphesiz işçinin bu ay­rılmasından sonra yeniden çalışması gündeme gelebilir ve Anayasal temeli olan çalışma hakkının ortadan kaldırılması beklenmemelidir. Bu itibarla işçinin ilk ayrıldığı anda iradesinin tespiti önem kazanmaktadır.

İşçinin başka bir işyerinde çalışmak için işyerinden ayrıldığı an­laşıldığı taktirde, 1475 sayılı yasaya 4447 sayılı yasa ile eklenen 5. bent hükmü uyarınca kıdem tazminatına hak kazanılması söz konu­su olmaz. Davacı işçi, 24.01.2003 tarihinde işverene vermiş olduğu yazı­lı dilekçesinde özel nedenlerle aynı tarihte işyerinden ayrılmak istediğini bildirmiştir. Davalı işveren yetkilisi dilekçe altına, davacının 21.02.2003 tarihinde ayrılabileceğine dair bir açıklama eklemiş ve tarafların bu yönde anlaşmaları üzerine davacı işçi bir süre daha çalışmıştır. Davacı 23.02.2003 tarihine kadar çalışmasını sürdürmüş, bu tarihte işyerinden ayrılmış ve bir gün sonra başka bir işverene ait işyerinde çalışmak üzere işe başlamıştır. Somut olayda davacı işçi iş sözleşmesini 1475 sayılı yasaya 4447 sayılı yasa ile eklenen 5. bent hükmü uyarınca feshetmiş değildir. Başka bir iş­yerinde çalışmaya başladıktan çok sonra Sosyal Sigortalar Kurumu’na bu yönde bir yazı almak için başvuruda bulunmuştur. Bu durumda yasa ile korunan hukuki menfaatin teminine yönelik bir davranış içine girilmemiş ve davacı işçi olayların gelişimine göre başka bir işyerinde çalışmak için işyerinden ayrılmıştır.

Davacı tanıkları da davacının 1475 sayılı yasaya 4447 sayılı yasa ile eklenen 5. bent hükmü uyarınca iş sözleşmesini feshettiğinden söz etme­mişlerdir. Daha sonra davacı işçi, işverence kıdem tazminatı ödemesine esas olmak üzere Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından yazı verilmediğin­den bahisle bir dava açmış ve bu davada davacının prim ödeme süresi ile sigorta primi yönünden emeklilik hakkını kazandığı tespit olunmuştur.

Aynı kararda davacı işçiye 1475 sayılı yasaya 4447 sayılı yasa ile eklenen 5. bent hükmü uyarınca kıdem tazminatı yazısı verilmesi gerektiğinin tes­pitine dair hüküm kurulmuştur. Belirtmek gerekir ki bu dava, işçiye Sos­yal Sigortalar Kurumu tarafından yazı verilmesi ile ilgilidir. Davacı işçinin kıdem tazminatına hak kazandığı noktasında bir sonucu içermemektedir. Yapılan bu açıklamalara göre davacı işçi, 1475 sayılı yasaya 4447 sayılı yasa ile eklenen 5. bent hükmü uyarınca iş sözleşmesini feshettiğini kanıt­layamadığından kıdem tazminatı isteğinin kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur. Mahkemece anılan isteğin reddine karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.” (Yargıtay 9. H.D.,04.04.2006)

2- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi

“…Davacı, icra takibine yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı­nın tahsiline, karşı davacı işe fazla çalışma ve ücretli izin ile hafta ve genel tatil gündeliklerinin ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. …

Davacı işveren, davalının iş akdini evlilik nedeni ile feshettiğini, başka işyerinde çalışmaya başladığını, bu nedenle haksız yere ödenen kıdem taz­minatının iadesi ve ayrıca ihbar tazminatının ödenmesi için icraya başvur­duğunu, ancak davalının itiraz ettiğini belirterek icra takibine itirazın iptali ve inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı işçi ise karşı dava açarak bir kısım işçilik alacalarını talep ederek açılan davanın reddini savunmuştur. Mahkemece ihbar tazminatı ile işlemiş faiz alacağı hakkında itirazın iptaline, kıdem tazminatının iadesi talebinin reddine karar veril­miştir. Dosyadaki bilgi ve belgelerden davacının süresinde evlilik ne­deniyle iş akdini feshettiği anlaşılmaktadır. Bu husus mahkemenin de kabulündedir. Davalı yasadan doğan hakkını kullandığından, işverene ihbar öneli vermek zorunda değildir. Bu nedenle mahkemenin davacı işverenin ihbar tazminatı talebini kabulü hatalı olup kararın bozulması ge­rekmiştir. …” (Yargıray 9. H.D., 20.06.2006)

İki yargı kararı değerlendirildiğinde;

Birincisinde; İşçinin başka bir işyerinde çalışmak için işyerinden ay­rıldığı anlaşıldığı taktirde, 1475 sayılı yasaya 4447 sayılı yasa ile eklenen 5. bent hükmü uyarınca kıdem tazminatına hak kazanılmasının söz konusu olmadığı, davacı işçinin 1475 sayılı yasaya 4447 sayılı yasa ile eklenen 5. bent hükmü uyarınca iş sözleşmesini feshettiğini kanıtlaması gerektiği,

İkincisinde; Süresinde evlilik nedeniyle iş akdini feshetmesinin yasa­dan doğan hakkın kullanılması olması nedeniyle işverene ihbar öneli ver­mek zorunda olmadığı,

belirtilmektedir.

Yargı kararında belirtilen işçinin yasal hakkı olan evlilik nedeniyle iş sözleşmesini feshetmesinde ihbar öneli verilemesine gerek olmadığı hu­susu benzer şekilde 506 sayılı Kanunun Geçici 81’inci maddesi hükmün­de öngörülen yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısını tamamlaması nedeniyle kendi isteği ile işten ayrılması halinde ihbar önel süresi verilmesine gerek olmadığı değerlen­dirilebilir. Ancak, bu karara ve değerlendirmeye katılmadığımı belirtmek isterim. İşyerinde yedeği olmayan, yetişmiş elemanın bir sabah işyerine gelerek SGK İl Müdürlüğü ya da Merkez Müdürlüğü’nden aldığı belge­yi işverene vererek kıdem tazminatının hesaplanarak ödenmesini istemesi ve işyerinden çıkıp gitmesi çalışma barışı ve hakkaniyet ilkesiyle ne ka­dar bağdaşacaktır. Bu nedenle, yasal hakkın kullanımı olsa dahi işçi ihbar önel sürelerine riayet etmeli ve işverene önceden durumu haber vermelidir. Aksi halde, işveren 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17’nci maddesi hükümleri­ne aykırılık teşkil etmesi nedeniyle ihbar önel süresi kadar ücretin tarafına ödenmesini işçiden isteyebilecektir.

506 sayılı Kanunun Geçici 81’inci maddesi uyarınca 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme gün sayısını tamamlayan herkesin kendi isteği ile işten ayrılması halinde kıdem tazminatına hak kazanıp kazan­mayacağına gelince, gerek 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlüğü devam eden 14’üncü maddesi gerekse 506 sayılı Kanunun yürürlüğü devam eden geçici 81’inci maddesi hükümlerinde maddenin mahiyeti ve çalışma barışı göz önüne alınmaksızın sadece ibarelerden hareket edildiğinde işçinin kı­dem tazminatına hak kazanmasını engelleyici bir husus bulunmamaktadır. Ancak, unutulmaması gereken bu düzenleme ile getirilen kolaylık 15 yıllık hizmet süresini ve 3600 gün prim ödeme gün sayısını tamamlamasına rağ­men, maddede aranan yaşa kadar çalışamayacağını düşünen işçilerin mağ­dur olmalarını ortadan kaldırmak için getirilmiş olan bir düzenleme oldu­ğudur. Uygulamada olduğu gibi çoğu işçinin başka bir işyerinde aynı gün ya da kısa süre içinde işe başlamasına imkan veren bir düzenleme değildir.

Örneğin, 35 yaşında 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme gün sayısını tamamlayan erkek işçi 506 sayılı Kanunun Geçici 81’inci madde­sinin C/bc hükmü gereği 58 yaşı doldurması şartını da sağlaması halinde yaşlılık aylığına hak kazanacakken yaş dışındaki diğer şartları taşıdığı için 35 yaşında işyerinden ayrılarak aynı gün veya birkaç gün içerisinde başka bir işyerinde işe başlaması halinde kıdem tazminatı hesaplanarak ödendi­ğinde maddenin içeriği ile ne kadar uyumlu bir durum olacaktır. Kalan 23 yıllık sürede işçinin daha kaç defa bu hakkı ileri sürerek işten ayrılacağı ve kıdem tazminatının tarafına ödenmesini isteyeceğini ise okuyucuların taktirine bırakıyorum. Örnekten de anlaşılacağı üzere, işçi yasa hükmünü kötüye kullanarak başka bir işyerinde çalışmak için iş sözleşmesini fesih yoluna gitmemelidir. Gerçekten artık çalışmaktan yorulmuş ve yaş şartını taşımasa dahi sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısını tamamladığı için işten ayrılması ve alacağı kıdem tazminatı ile teselli bulması gerçeğini gözetmelidir.

V- SONUÇ:

Kıdem tazminatı, işçinin işyerindeki toplam hizmet süresi dikkate alı­narak ( daha önceden kıdem tazminatı alarak işyerinden ayrılmamışsa veya daha önceden kıdem tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek bir şekilde iş sözleşmesi sona ermemişse) her hizmet yılı için 30 günlük ücreti tutarında ( iş sözleşmesi veya TİS ile aksi kararlaştırılmamışsa ) kıstelyum esasıyla son brüt ücreti üzerinden ( kıdem tazminatı tavanı dikkate alınmak sure­tiyle ) hesaplanarak işçiye veya kanuni mirasçılarına ödenen tazminattır.

Söz konusu tazminata hak kazama koşulları 4857 sayılı İş Kanunu’nun 120 ve Geçici 6’ncı maddeleri uyarınca yürürlüğü devam eden mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’ncü maddesinde ayrıntılı olarak düzenlenmiş olup, 5’inci bendinde belirtilen; “ 506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları ne­deniyle,…” hüküm doğrultusunda 506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartlara haiz olması ya da aynı kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süre­sini ve prim ödeme gün sayısını tamamlama şartına haiz olması halinde en az bir yıl hizmet süresi olan ve İş Kanunu anlamında işçi olan kişiye aksi kararlaştırılmadıkça her yıl için 30 gün ücreti tutarında tazminatının kıstel­yum esasıyla hesaplanarak yasal kesintisi olan damga vergisi kesildikten sonra ödenmesi gerekmektedir. Elbette işçinin Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğü ya da Merkez Müdürlüğü’nden alacağı belgeyle 506 sayılı Kanunun geçici 81’inci maddesinde öngörülen yaş dışındaki diğer şartlara haiz olduğunu belgelemesi gerekmektedir.

İşçilerin uygulamada 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim öde­mesi şartını gerçekleştirdiğini gösterir belgeyi işverene ibraz ederek kıdem tazminatının tarafına ödenmesini istediği, aynı gün ya da birkaç gün içinde başka bir işyerinde işe başladığı görülmektedir.

1475 sayılı Kanunun yürürlüğü devam eden 14’üncü maddesinin 5. bendinde öngörülen 506 sayılı Kanunun geçici 81’inci maddesinde öngö­rülen sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısını tamamlayan ve kendi isteği ile işten ayrılana diğer şartlara da haizse kıdem tazminatı ödeneceği düzenlemesinin; artık çalışmaktan yorulmuş ve yaş şartını taşımasa dahi sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısını tamamladığı için işten ay­rılması ve alacağı kıdem tazminatı ile teselli bulması için getirilmiş bir düzenleme olması nedeniyle işçinin başka bir işyerinde işe başlamak için getirilmiş bir düzenleme olmadığı unutulmamalıdır.

Öngörülen yasa hükmünden yararlanmak isteyen işçinin de durumu ih­bar önel sürelerine uygun olarak önceden işverene bildirmesi ve SGK’nın ilgili biriminden alacağı belgeyi işverene ibraz ettikten sonra işyerinden ayrılması, işverenin de bu usullere uyan işçiye kıdem tazminatını hesapla­yarak yasal kesintileri yaptıktan sonra ödemesi gerekmektedir.

Aksi uygulamalar ne çalışma barışı ne de hakkaniyet ilkeleriyle bağ­daşmayacaktır.


KAYNAKÇA:

T.C. Yasalar (01.09.1971 ). Mülga 1475 sayılı İş Kanunu, Ankara: Resmi Gazete ( 13943 sayılı )

T.C. Yasalar ( 29,30,31/7/1964-1/8/1964), Mülga 506 sayılı Sosyal Si­gortalar Kanunu. Ankara: Resmi Gazete (11766-11779 sayılı )

T.C. Yasalar ( 10.06.2003). 4857 sayılı İş Kanunu. Ankara:Resmi Ga­zete (25134 sayılı)

T.C. Yasalar (16.06.2006). 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu. Ankara:Resmi Gazete (26200 sayılı )

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi (04.04.2006). T. E. 2006/2716 ve K. 2006/8549.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi (20.06.2006). T. E.2005/38639 ve K.2006/18186

SGK RehberiSGK Rehberi

Bu haber 354,796 kez okundu.

İşçi Hangi Hallerde Sözleşmesini Feshedebilir?18 Aralık 2014 10:27
Çalışanlar isteğe bağlı olarak ayrılabilir
Doğum Yapan Kadınlara Rapor Parası Verilir17 Aralık 2014 16:07
Gebelikte çalışma şartları
18 Yaşaltı Çalışmalar Sigortalılık Süresinden Sayılır Mı?17 Aralık 2014 13:31
Çalışmalarınız boşa mı gidiyor?
Stajyer Öğrencilere Ücret Vermek Zorunlu Mu?17 Aralık 2014 10:56
Stajyer çalıştırmak kanunen zorunludur
Şanlıurfa'da askeri araç devrildi: 6 yaralı
MİT görevlisi diye sınır dışı edildiler
Cemaat Çağlayan Adliyesi'ni sirke çevirdi
STV spikerinden Cumhurbaşkanı Erdoğan'a hakaret
İstanbul'un barajlarında sevindiren gelişme
Kaymakamlık önünde cinayet
Katkı sağlayacak kim varsa sürece dahil edilmeli
Türkiye 10 yıl içinde tüm reformları tamamlayacak
Pazartesi günü oylama yapılacak
CHP'li Nazlıaka'dan Gökçek için suç duyurusu
‘Mecbur kalmasaydım siyasete geri dönmezdim’
Silahlı örgüt üyeliğini duyunca...
Özal kararının gerekçesi açıklandı
Bir 17 Aralık okuması -I
Şok çıkış: Fuat Avni benim!
Fuat Avni örgütü böyle bilgi topluyor
Başbakan açıkladı! Artık kamuda yasak olacak
Soğuk hava en çok kadınları etkiliyor
Ayşenur İslam'dan kadınlara müjde
Cübbeli Ahmet'ten Cumhurbaşkanlığı Sarayı açıklaması
Bu Ne İş Kemal Bey
SGK primleri adaşına yazıldı, gerçek 9 yıl sonra ortaya çıktı
Kamu, ihtiyacını atıl personelden karşılayacak
Ölümün baba ile oğulu teğet geçtiği an!
Taliban militanlarının konuşmaları dehşete düşürdü
Vatandaş sağlık harcamalarına 'daha çok' katkı yapacak
Dumanlı, Gülen'i neredeyse tanımadı
Telefonla park sorununa çözüm
Nazlıaka'ya kaçak su kullandığı iddiasıyla suç duyurusu
Maden ve inşaat denetimine taze kan
Otomatik Emeklilik Geliyor
Dünyanın en pahalı bitkisi" millileştirildi
Kadir Özkaya Kimdir?
Konya-İstanbul YHT'nin ilk seferlerine yoğun ilgi
Uzaktan Çalışma Şekli Yasal Dayanağa Kavuşuyor
Bu Memurlar 2015 Yılında 1.229 TL Fazla Maaş Alacak
Meclis'ten Tüm Çalışanlara İki Müjde
Putin acı gerçeği açıkladı: Kriz 2 yıl sürebilir
Rusya son dakika! Putin'den Türkiye açıklaması
Dumanlı ve Karaca'ya "terör örgütü üyeliği" suçlaması
Soruşturma komisyonu karar aşamasında
2015'te Emekli Memur Ne Kadar Kazanacak?
Ruhunuz bile duymadan bankaya ödüyorsunuz!
Müftülülük organ bağışı ikna ekibi kurdu
Avcı, öğretmenin internetten yaptığı çağrıya duyarsız kalmadı
STV spikerinden Erdoğan'a çok ağır küfür ve beddua
İstanbul'a 10 ayrı yere cep otogarı yapılacak
Memurlara Anayasa Mahkemesinden Üzücü Haber
Taşeron İşçilere Kadro Kanunlaştı Mı?
İşverene Af, İşçiye Ceza
Polislerin maaş ve ikramiyeleri!
Davutoğlu 7 maddelik paketi açıkladı
Hangi tür atamalarda atama sayısı sınırlaması yoktur?
Maaşınız 2015'te Ne Kadar Artacak? İşte Özel Sektör Maaş Zammı
Mahkemeden Flaş Karar "Ceza Yok"
Ekrem Dumanlı öyle bir ifade verdi ki
Emeklinin Geliri Artacak
Türkiye internetten en çok akıllı telefon aldı
Isınmaya yılda 110 lira ödüyor
Kaç Ay Çalışan İşsizlik Maaşı Alabilir?
Allah'a şükür ki hükümet ile Cemaat savaş halinde
GSS Borcu Emekli Aylığı Bağlanmasına Engel Mi?
Yeni 'savcılar kararnamesi' yolda
Dumanlı: Erdoğan çok cesaretli birisi
Kanser riskini azaltmanın 10 yolu
Ekrem Dumanlı: Yezidlere boyun eğmek yok
Gerçekte ne oluyor?
İşçi Hangi Hallerde Sözleşmesini Feshedebilir?
24 günlük bebeğini diri diri gömdü
Ekrem Dumanlı ve Karaca'yla ilgili kritik karar
Bu Kurumlar 5 Bin Personel İhtiyacını KPSS'siz Karşılayacak
Sosyal Hizmetler Mezunları Kaç Yaşına Kadar Memur Olabilir?
AK Parti'nin içindeki paraleller ve cellatlar!
Öğrenci karneleri de değişiyor
İşte kumpası başlatan mektup
Zehirli tişört alarmı!
Dolar ve euro güne nasıl başladı?
Sağlıkta yeni bir dönem başlıyor!
İşçi servisi kaza yaptı: 3'ü ağır 18 yaralı
TÜBİTAK'tan 181 kişi istifa etti!
Özel okullara ücretsiz ders kitabı müjdesi
ASGARİ ÜCRET İKİNCİ TOPLANTISI YAPILDI
"Dua Edin Erdoğan Ölsün"
Karayalçın aslında vekil olmak istiyormuş
Kıdem Tazminatı Artıyor
Ekrem Dumanlı ve Karaca için flaş talep!
MEB, YÖK, ÖSYM ve 104 üniversitenin bütçesi kabul edildi
TÜBİTAK’a bomba düştü
Savcı sorguda Dumanlı'ya ne sordu?
Yargıtay karar verdi: Cami patriğe verildi
Perinçek'in Aydınlık'ı yine İslam'a saldırdı!
Avrupa'ya şok sözler: İkiyüzlüsünüz!
Aziz Yıldırım'dan Yarsuvat'a Gülen cevabı
FED faiz artırımına gitmedi
İstanbul’da korkutan yangın!
Belediye otobüsüne molotof atıp yaktılar
‘Yol ile yolsuzluk bir arada olmaz’
Maskeli alimlerin foyaları ortaya çıkar
"Mevlana sadece Konya'da anılmalı"
TÜRMOB SGK'ya ayar çekti
Sözleşmeli erler ne kadar maaş alacak?
Erdoğan: Ölümü İçinde Öldüren Hiçbir Şeyden Korkmaz
Çalışanlar dikkat! Pazarlık başladı
Sınavsız Ve Kolay Yoldan Memurluk
AÖF Sınav Sonuçları Ne Zaman Açıklanacak?
Rusya çöküyor! Her an savaş ilan edebilir!
'Beni hedef gösteriyorlar'
CHP'li vekile Facebook'ta yapılan hakareti beğenen emekli polise soruşturma
Şırnak'ta polise silahlı saldırı
AK Parti'den olay klip: 'Kod adı Milletin Duası'
Darbenin ilk halkası 17 Aralık
Sözleşmeli aile hekimliğinde yaş iptali
3 Bin 342 Lira Maaş 70 Bin Lira İkramiye
Asgari Ücret Tespit Komisyonu Hakkında Herşey
"Hala içeride 'Paralel Yapı'dan birileri var"
İŞKUR yaklaşık bir buçuk milyon kişiye iş kapısı
Yarım milyar dolarlık ihale Çelikler'in
4 yaşındaki çocuk kaza kurbanı
İdris Bal'ın şovuna Başsavcılık engeli!
CHP'de İstanbul, Ankaralı Murat Karayalçın'a emanet